Tác phẩm của Yên Ba là nỗ lực đáng trân trọng để chúng ta thêm hiểu biết về sự tài hoa cùng cuộc đời thăng trầm của một nhân vật văn học lớn, một “nhà kiến tạo văn hóa” bị thời gian quên lãng.
Nhượng Tống, một nhân vật cô độc và bí ẩn, đã bị những lớp bụi mờ thời gian bao phủ suốt nhiều thập kỷ qua.
Là một trong những yếu nhân đầu tiên tham gia thành lập Việt Nam Quốc dân Đảng, tích cực chống Pháp, chấp nhận hiểm nguy, tù đày, nhưng trong khi các đồng chí của ông được tôn vinh rộng rãi thì Nhượng Tống hầu như bị quên lãng.
Là một dịch giả tài hoa chuyển ngữ những tác phẩm khó dịch vào hàng bậc nhất của văn học cổ Trung Hoa nhưng những dịch phẩm của Nhượng Tống, trong suốt một thời gian dài, không được đánh giá đúng mức. Tiểu thuyết duy nhất của ông cũng chưa được ghi nhận tương xứng với giá trị.
Cuốn sách này là một cố gắng nhỏ nhoi nhằm xóa bớt đi lớp bụi mờ đó, tìm kiếm một chân dung Nhượng Tống sát với thực tế nhất, để trả lại cho lịch sử một nhân vật của lịch sử.
Cuốn sách có hai phần chính. Phần I “Nhượng Tống – Bí ẩn và bi kịch”. Ở phần này tác giả Yên Ba căn cứ vào những sách báo, tư liệu có được, dù là rất ít ỏi, cố gắng phục hiện cuộc đời của Nhượng Tống một cách sát nhất, đúng nhất có thể với 43 năm ông hiện diện trên cõi đời. Đặc biệt tác giả còn có những cuộc tiếp xúc trò chuyện với người con gái duy nhất của Nhượng Tống là bà Hoàng Lương Minh Viễn (sinh 1939) để có được những lời kể khả tín của bà về người cha của mình.
Phần II cuốn sách của Yên Ba nhan đề “Những “tài tử thư” của Nhượng Tống”. Đây là phần nói về hoạt động văn chương của Hoàng Phạm Trân với bút hiệu Nhượng Tống, cái tên rồi ra sẽ in dấu đậm một nhà văn, dịch giả nổi tiếng trong lịch sử văn học nước nhà nửa đầu thế kỷ XX. Nhượng Tống có khoảng 30 tác phẩm, trong đó tác phẩm dịch văn học chiếm hai phần ba. Những tác phẩm quan trọng của ông là Nguyễn Thái Học1902 – 1930 (1945), tiểu thuyết Lan Hữu (tiểu thuyết duy nhất của ông), các dịch phẩm “Mái Tây tức Tây Sương Ký”, “Sử ký Tư Mã Thiên”, “Ly tao”…Yên Ba đánh giá chỉ với cuốn tiểu thuyết duy nhất “Lan Hữu” (1940, in lại 2016) đã đủ để xếp Nhượng Tống “vào trong số những tiểu thuyết gia nổi bật của thời kỳ 1930 – 1945.”
Theo tôi, Nhượng Tống là một kỳ nhân, đồng thời là nạn nhân của những định kiến đảng phái chính trị, của những biến đổi thời cuộc mà ông không thể hình dung trước và không tài nào điều khiển được, khiến ông bị ném vào đại dương mù mịt của sự quên lãng.
(lời tác giả Yên Ba)
Tác phẩm của Yên Ba là nỗ lực đáng trân trọng để chúng ta thêm hiểu biết về sự tài hoa cùng cuộc đời thăng trầm của nhân vật văn học lớn “nhà kiến tạo văn hóa” bị thời gian quên lãng.
Về tác giả:
Yên Ba, sinh 1962. Làm báo, viết văn từ 1990.
Các tác phẩm nổi bật: Những ngôi sao bóng đá, truyện thể thao (Nxb Kim Đồng, 1998); Từ Pele đến Maradona, truyện thể thao (Nxb Trẻ TP Hồ Chí Minh, 2006); Thoát khỏi CIA, tiểu thuyết trinh thám, dịch (Nxb Văn học, 2001); Điệp viên ở Washington, tiểu thuyết trinh thám, dịch (Nxb Công an nhân dân, 2004); Răng sư tử, tiểu thuyết (Nxb Công an nhân dân, 2018); Nhượng Tống, khảo cứu (Nxb Hội Nhà văn & Công ty Văn hóa & Truyền thông Nhã Nam, 2020)
