Review Cu Li Không Bao Giờ Khóc: Bộ phim dài đầu tay của Phạm Ngọc Lân đã chiến thắng giải GWFF Best First Feature Award (Phim truyện đầu tay hay nhất của GWFF), tại Liên hoan phim Berlin lần thứ 74. Một tác phẩm có mạch truyện đơn giản, rõ ràng nhưng ẩn chứa trong đó những xung đột nội tâm, xung đột về dòng chảy thời gian của cuộc sống giữa quá khứ và hiện tại.
Tiêu đề phim và cả những phân cảnh cuối cùng, Cu Li Không Bao Giờ Khóc hướng đến một cách nhìn tích cực. Nó không hẳn là một câu trả lời đúng sai mà là một sự thích nghi, chấp nhận đầy mạnh mẽ của các nhân vật, dù mọi thứ phía trước họ vẫn rất mơ hồ.
Nội dung của Cu Li Không Bao Giờ Khóc
Cu Li Không Bao Giờ Khóc kể về cuộc đời của bà Nguyện (NSND Minh Châu), một phụ nữ lớn tuổi, goá chồng, vừa trở về Việt Nam từ Đức, mang theo một bình tro cốt của chồng và một con cu li nhỏ. Từ giờ bà sẽ sống cùng Vân (Hà Phương), cô cháu gái có hoàn cảnh gia đình khá phức tạp, được bà chăm sóc từ nhỏ. Vân sắp cưới Quang (Xuân An), kế hoạch cưới của cả hai đột ngột thay đổi khi sẽ diễn ra sớm hơn khiến họ rơi vào cảm giác ngờ vực, mơ hồ không chắc chắn về tương lai.
Trong khi đó bà Nguyện vẫn chưa theo kịp nhịp sống hiện tại sau khi về nước. Những thay đổi sau một thời gian dài xa quê hương khiến những điều thân thuộc lúc trước trở nên xa lạ. Tất cả những điều này đã nhanh chóng tạo nên xung đột giữa các nhân vật và khiến mối quan hệ của họ đứng trước bờ vực rạn nứt.
Review Cu Li Không Bao Giờ Khóc sự thích nghi mạnh mẽ của con người trước dòng chảy thời gian
Cu Li Không Bao Giờ Khóc bắt đầu với những cảm xúc u sầu được kể lại một cách bình tĩnh thông qua những đoạn thoại nội tâm của nhân vật bà Nguyện. Những cảm xúc này được thể hiện rõ ràng thông qua góc nhìn thứ nhất ngay đoạn mở đầu của phim, khi bà Nguyện đặt chân về nước, đi qua con đường gồ ghề, một tàu điện ngầm đang được xây dựng và những con hẻm đã thay đổi rất nhiều so với lúc trước.
Góc nhìn này có thể là của bà Nguyện hoặc của con cu li vì cả hai đã có một hành trình tương đối giống nhau. Con cu li rời khu rừng của mình và được bà Nguyện cùng chồng đưa sang Đức, khi về lại Việt Nam, bà Nguyện cũng mang nó về theo. Nó là con vật gắn liền quá khứ và hiện tại của bà. Cuộc sống sau khi về nước khiến con cu li bị ốm nhẹ, trong khi đó bà Nguyện cũng có cảm giác không hoà nhập được với mọi thứ xung quanh từ đường xá, lối sống.
Để thoát khỏi những cảm xúc đó, bà tìm đến một câu lạc bộ khiêu vũ dành cho những người lớn tuổi. Nhưng ở đó bà Nguyện không thể tìm thấy thứ mình cần, ngoài việc kết bạn với một chàng trai trẻ (Hoàng Hà), người có vẻ cũng đang tìm kiếm một điều gì đó thân thuộc và cậu thấy nó ở bà Nguyện.
Trong khi đó câu chuyện của cô cháu gái Vân và người chồng sắp cưới trong Cu Li Không Bao Giờ Khóc cũng trở nên phức tạp khi cả hai quyết định lập gia đình trong độ tuổi còn trẻ và khá gấp gáp. Họ lo lắng về tương lại nhưng lại không có lựa chọn nào khác và cứ thế vô thức từng bước tiến hành lễ cưới.
Những suy nghĩ lo lắng mơ hồ chồng chéo nhau rồi trở nên bùng nổ khi bà Nguyệt và Vân đối mặt với một vấn đề nhỏ trong cuộc sống. Cơn giận thúc đẩy mọi người bắt đầu hành động quyết liệt hơn nhưng đồng thời cũng đẩy họ xa nhau hơn.
“Người ta luôn nói: hãy sống trong hiện tại nhiều nhất có thể. Nhưng đôi khi quá khứ vẫn đến. Không trọn vẹn. Từng phần. Hiện hữu như thể trải nghiệm trong từng mảnh nhỏ.” – Câu thoại trong Cu Li Không Bao Giờ Khóc.
Với những dòng sự kiện diễn ra sau đó trong Cu Li Không Bao Giờ Khóc có thể thấy quá khứ không hoàn toàn mất đi và nó vẫn luôn ám ảnh, hiện hữu và có tác động đến những mối quan hệ hiện tại của bà Nguyện với cháu mình, hay với chàng trai trẻ đi cùng bà đến đập thủy điện Hòa Bình.
Chuyến đi này, có nhiều thứ thay đổi trong nội tâm của bà Nguyện khi bà gặp lại người bạn cũ trò chuyện những vấn đề ở các khía cạnh khác nhau, nhận ra những điều mình vô tình bỏ lỡ,… Đặc biệt có một phân cảnh trong Cu Li Không Bao Giờ Khóc đã gợi đến bộ phim Happy Together của Vương Gia Vệ khi nhân vật Diệu Huy (Lương Triều Vỹ) đến thác nước Iguazu. Nó tương đồng với cành bà Nguyện đứng trước khung cảnh hùng vĩ của đập thuỷ điện Hoà Bình, chứng kiến sức sống mạnh mẽ của thiên nhiên, dường như những nỗi lo được cho là quan trọng cũng trở nên đơn giản hơn.
Bộ phim lúc này cũng thoát ra khỏi những cảm xúc u sầu trước đó, một điểm khá đặc biệt trong dòng phim này, khi mọi thứ được kết thúc theo cách tích cực. Nhân vật không bị mắc kẹt lại mà đưa ra lựa chọn của mình để mọi thứ tiến lên. Nó không hẳn là một câu trả lời đúng, sai mà là sự thích nghi. Con cu li phải thích nghi và bà Nguyện cũng phải thích nghi với dòng chảy của thời gian, ngay cả khi tương lai phía trước họ vẫn rất mơ hồ.
Cu Li Không Bao Giờ Khóc có một số bản nhạc được lồng vào khung cảnh khá hay như bài Thiên Thai của nhạc sĩ Văn Cao; Bài Ca Hồ Chí Minh của nhạc sĩ người Anh Ewan MacColl; bài Đôi Bờ của nhạc sĩ Quốc Hưng. Diễn xuất của NSND Minh Châu đặc biệt thu hút, thông qua ánh nhìn cô độc, khao khát nhưng vẫn toát lên sự mạnh mẽ. Cu Li Không Bao Giờ Khóc có khá nhiều câu thoại mang đến cảm giác chiêm nghiệm, nhưng một số cuộc đối thoại trò chuyện hằng ngày của các nhân vật trong phim đôi khi có cảm giác khá hoa mỹ.
Cu Li Không Bao Giờ Khóc hiện đang phát hành tại các rạp trên toàn quốc.
