Theo Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ, nếu trẻ bị kích thích hoặc chịu áp lực trước giờ ngủ, não có thể gia tăng cortisol – một loại hormone liên quan đến căng thẳng. Điều này khiến trẻ cảm thấy áp lực hơn, dễ mất ổn định cảm xúc, cáu kỉnh và kích động.
Vì vậy, thay vì quát mắng hay ép trẻ ngủ, cha mẹ nên tạo một khoảng thời gian nhẹ nhàng, ổn định trước khi đi ngủ và kiên nhẫn đồng hành cùng con.
Một giấc ngủ đầy đủ và chất lượng có vai trò quan trọng đối với sự phát triển thể chất của trẻ. Phần lớn hormone tăng trưởng được tiết ra trong thời gian ngủ, đặc biệt vào ban đêm. Duy trì thói quen ngủ đều đặn cũng giúp trẻ có đủ thời gian nghỉ ngơi, hỗ trợ sức khỏe và giúp con tỉnh táo, tràn đầy năng lượng hơn vào ngày hôm sau.
Giấc ngủ cũng có liên quan đến quá trình phát triển não bộ và khả năng tập trung của trẻ. Hướng dẫn của Học viện Y học Giấc ngủ Hoa Kỳ (AASM) chỉ ra rằng trẻ em cần ngủ nhiều hơn người trưởng thành, trong đó một yếu tố quan trọng của giấc ngủ là duy trì thói quen trước giờ ngủ ổn định.
Vậy cha mẹ có thể làm gì trong khoảng thời gian trước khi con đi ngủ?
Ảnh minh hoạ (AI)
1. Cùng con nhìn lại một ngày và lên kế hoạch cho ngày mai
Trước giờ ngủ, cha mẹ có thể dành vài phút trò chuyện với con: Hôm nay con đã làm những gì? Con học được điều gì mới? Có chuyện gì khiến con vui hay chưa vui? Đây là lúc để trẻ nhìn lại một ngày của mình, đồng thời giúp cha mẹ hiểu hơn về cuộc sống của con.
Sau đó, hai mẹ con hoặc hai bố con có thể cùng nhau lên kế hoạch đơn giản cho ngày hôm sau. Chẳng hạn, sáng mai cần chuẩn bị những gì, sau giờ học sẽ làm bài tập nào, buổi tối muốn đọc cuốn sách nào…
Việc lập kế hoạch giúp trẻ hình dung rõ ngày mai và chủ động hơn trong cuộc sống.
Đừng quên dành cho con những lời khen cụ thể. Có thể hôm nay giáo viên khen con một câu, con chủ động hoàn thành bài tập, hoặc đơn giản là khi đi siêu thị, con đã biết giúp mẹ xách một món đồ. Những điều tưởng như rất nhỏ ấy đều đáng được ghi nhận. Khi trẻ cảm nhận được sự quan tâm của cha mẹ, con sẽ dễ dàng đi vào giấc ngủ với cảm giác được yêu thương và công nhận.
Nhà tâm lý học Susan Harter thuộc Đại học Denver từng cho rằng, trẻ thường xuyên nhận được sự quan tâm tích cực từ cha mẹ có xu hướng nội hóa sự quan tâm đó và dần học cách nhìn nhận bản thân theo cách tích cực tương tự.
2. Cùng con làm một vài việc trước khi ngủ
Khoảng thời gian trước khi ngủ không nhất thiết phải là lúc cha mẹ liên tục thúc giục: “Nhanh lên, đánh răng đi!”, “Nhanh lên, lên giường ngủ!”. Thay vào đó, cha mẹ có thể cùng con rửa mặt, đánh răng, sắp xếp giường ngủ. Nếu còn thời gian, có thể cùng con chơi một trò chơi nhẹ nhàng như xếp hình, lắp ghép hoặc một hoạt động đơn giản phù hợp với độ tuổi. Những hoạt động này vừa tạo cơ hội tương tác, vừa giúp cha mẹ và con có thêm thời gian trò chuyện.
Có thể mở một bản nhạc nhẹ nhàng, giảm ánh sáng và hạn chế những hoạt động quá kích thích. Dần dần, những việc lặp lại mỗi tối sẽ trở thành một nghi thức trước giờ ngủ, giúp trẻ hình thành thói quen sinh hoạt đều đặn.
Cuốn Trẻ em – Thách thức (Children: The Challenge) từng đề cập rằng, đối với trẻ, những quy tắc giống như những bức tường của một ngôi nhà, giúp cuộc sống có giới hạn và phạm vi rõ ràng. Một nếp sinh hoạt ổn định cũng mang lại cho trẻ cảm giác an toàn và dễ dự đoán.
Khi tối nào cũng có một khoảng thời gian quen thuộc bên cha mẹ trước khi ngủ, trẻ sẽ dần hiểu rằng: đến thời điểm này, mình cần chậm lại và chuẩn bị cho giấc ngủ.
3. Đọc sách cùng con trước khi ngủ
Một trong những điều đáng tiếc nhất là nhiều gia đình biến khoảng thời gian trước khi ngủ thành lúc mỗi người cầm một chiếc điện thoại. Cha mẹ nằm trên giường lướt điện thoại, trẻ cũng cầm điện thoại chơi game hoặc xem video. Một ngày bận rộn kết thúc, nhưng khoảng thời gian quý giá nhất để cha mẹ và con trò chuyện lại bị bỏ qua. Thay vào đó, cha mẹ có thể dành khoảng 15-30 phút để đọc sách cùng con.
Có thể đọc truyện, đọc sách tranh hoặc thay phiên nhau đọc từng đoạn. Sau khi đọc xong, cha mẹ có thể hỏi con: “Con thích nhân vật nào nhất?”, “Nếu là con, con sẽ làm gì?”, “Con học được điều gì từ câu chuyện này?” Đừng quá coi trọng việc phải đọc được bao nhiêu trang.
Điều quan trọng hơn là trẻ có một khoảng thời gian yên tĩnh bên cha mẹ, được nghe, được nói và được chia sẻ suy nghĩ của mình. Việc đọc cùng con cũng giúp mở rộng vốn từ, nâng cao khả năng nhận thức, khơi gợi trí tưởng tượng và dần hình thành thói quen đọc sách.
Đừng xem nhẹ 30 phút trước khi con đi ngủ.
Đó có thể chỉ là khoảng thời gian rất ngắn trong một ngày bận rộn, nhưng nếu cha mẹ kiên trì dành cho con sự đồng hành, trò chuyện, đọc sách và một nếp sinh hoạt ổn định, trẻ sẽ dần có được cảm giác an toàn, khả năng tự quản lý và thói quen tốt.
Điều quan trọng không phải là cha mẹ phải làm thật nhiều cho con, mà là đều đặn dành cho con một khoảng thời gian chất lượng mỗi ngày.
Mười năm sau, sự khác biệt có thể không nằm ở việc đứa trẻ đã đọc được bao nhiêu cuốn sách hay đạt bao nhiêu điểm số, mà nằm ở những thói quen, khả năng tự lập và nền tảng tinh thần mà con đã được hình thành từ những năm tháng nhỏ bé ấy.
Nguồn tin: https://cafef.vn/truoc-khi-di-ngu-nua-tieng-hay-kien-tri-cung-con-lam-3-viec-nay-10-nam-sau-su-khac-biet-giua-con-va-ban-be-dong-trang-lua-se-thay-ro-188260809114210313.chn
