Mùa hè với những chuyến du lịch biển là thời điểm lên ngôi của các món hải sản tươi sống. Từ gỏi cá, hàu sống đến cua ngâm tương, hương vị thanh mát luôn có sức hút khó cưỡng. Tuy nhiên, đằng sau vẻ ngoài tươi ngon ấy là những “bẫy chết người” từ ký sinh trùng và vi khuẩn gây bệnh. Nhiều người nhập viện trong tình trạng cấp cứu chỉ vì tin rằng hải sản biển “sạch” hoặc dùng gia vị mạnh, thêm giấm hay dùng cùng bia rượu là có thể diệt được mầm bệnh. Sự thật là KHÔNG!
Vì vậy, lời khuyên tốt nhất là không ăn sống/tái các loại hải sản, nhất là 4 cái tên quen thuộc dưới đây:
1. Cá biển sống: Ấu trùng Anisakis và sán
Sai lầm lớn nhất của nhiều người là tin rằng cá biển sạch hơn cá nước ngọt nhờ nồng độ muối cao. Tuy nhiên, các loài cá như cá hồi, cá thu, cá tuyết là vật chủ chính của ấu trùng Anisakis. Loại ấu trùng này có khả năng chịu đựng cực cao, khi đi vào bụng người, chúng không bị tiêu hóa mà sẽ dùng đầu xuyên thủng niêm mạc dạ dày hoặc ruột để ký sinh. Quá trình này gây ra những cơn đau bụng dữ dội, nôn mửa và phản ứng dị ứng nghiêm trọng.
Ảnh minh họa
Đáng ngại hơn, hiện chưa có thuốc đặc trị để tiêu diệt Anisakis trong cơ thể. Bác sĩ thường phải nội soi cấp cứu để gắp từng con ấu trùng ra ngoài trước khi chúng gây biến chứng thủng tạng.
Ngoài Anisakis, cá biển còn có thể chứa sán dây Diphyllobothrium (có thể dài tới vài mét trong ruột người) và các loại vi khuẩn chịu mặn như Vibrio.
2. Tôm càng và cua: Sán lá phổi, vi khuẩn tả…
Tôm càng, tôm hùm và cua nước ngọt là những vật chủ trung gian phổ biến nhất mang sán lá phổi (Paragonimus). Khi thưởng thức món gỏi cua hay tôm chưa chín kỹ, ấu trùng sán sẽ xuyên qua thành ruột, di chuyển qua ổ bụng để lên phổi. Tại đây, chúng tạo thành các ổ mủ gây ho kéo dài, đau ngực và ho ra máu, rất dễ bị nhầm lẫn với bệnh lao phổi.
Ngoài ra, nhóm thuỷ/hải sản này còn chứa vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus. Nhiều người không biết đây là tác nhân gây viêm dạ dày ruột cấp tính, dẫn đến tình trạng mất nước và sốc nhiễm khuẩn cực kỳ nguy hiểm trong điều kiện thời tiết nắng nóng. Chúng còn mang theo sán lá gan, vi khuẩn tả (Vibrio cholerae) và cả vi khuẩn thương hàn nếu sống ở vùng nước ô nhiễm.
3. Các loại ốc: Giun tròn Angiostrongylus và các loại sán
Ốc sên và một số loại ốc biển là nơi cư ngụ của giun tròn Angiostrongylus cantonensis. Đây là loại “sát thủ” đáng sợ nhất đối với hệ thần kinh trung ương.
Ảnh minh họa
Sau khi đi vào đường tiêu hóa, ấu trùng giun sẽ theo máu di chuyển thẳng đến màng não. Chúng gây ra hội chứng viêm màng não tăng bạch cầu ái toan với các triệu chứng đặc trưng như đau đầu kinh khủng, co giật, liệt cơ mặt và có thể dẫn đến tử vong hoặc để lại di chứng sống thực vật. Chỉ một lần chủ quan ăn ốc chần sơ hoặc tái chanh cũng đủ để ấu trùng này xâm nhập và phá hủy hệ thần kinh.
Chưa kể, ốc còn là vật chủ của rất nhiều loại sán lá khác nhau tùy vào môi trường nước ngọt hay nước mặn.
4. Hàu và động vật thân mềm: Vi khuẩn “ăn thịt người” và ổ vi khuẩn khác
Hàu sống ẩn chứa rủi ro cực lớn từ vi khuẩn Vibrio vulnificus và virus viêm gan A. Vi khuẩn Vibrio thường được gọi là “vi khuẩn ăn thịt người” bởi khả năng gây nhiễm trùng máu cực nhanh và dẫn đến hoại tử các mô cơ thể chỉ trong thời gian ngắn.
Những người có tiền sử bệnh gan, tiểu đường hoặc hệ miễn dịch yếu khi ăn hàu sống có nguy cơ tử vong rất cao do sốc nhiễm trùng. Ngoài ra, virus Norovirus có trong hàu sống là nguyên nhân chính gây ra các đợt bùng phát tiêu chảy cấp và nôn mửa hàng loạt tại các điểm du lịch biển mùa hè.
Nhóm hải sản “khoái khẩu” với nhiều người này còn dễ chứa các loại độc tố từ tảo biển gây liệt cơ mà nấu chín cũng có thể không hết hoàn toàn.
Ăn hải sản thế nào để tránh nhiễm ký sinh trùng?
Ảnh minh họa
Cần khẳng định rõ rằng, không phải bất cứ ai ăn 4 loại hải sản trên cũng đều bị nhiễm bệnh. Nguy cơ chỉ thực sự trở nên báo động khi thực phẩm có nguồn gốc không rõ ràng hoặc được chế biến sai cách (ăn sống, tái, chần sơ). Để tận dụng nguồn dinh dưỡng tuyệt vời như sắt và axit folic từ hải sản mà vẫn đảm bảo an toàn, nên tuân thủ nguyên tắc “ăn chín uống sôi”. Hải sản cần được đun nóng ở nhiệt độ trên 60 độ C trong ít nhất vài phút để tiêu diệt hoàn toàn ấu trùng và vi khuẩn. Tốt nhất vẫn làn trên 100 độ C và cũng đừng ăn quá nhiều dễ dư thừa, hại sức khỏe.
Bên cạnh việc lựa chọn nguồn nguyên liệu tươi sống tại các cơ sở uy tín, việc duy trì một hệ tiêu hóa khỏe mạnh và đảm bảo giấc ngủ sâu sẽ giúp cơ thể tăng cường sức đề kháng tự nhiên. Sơ chế kỹ và lập tức đến cơ sở y tế nếu xuất hiện những triệu chứng bất thường sau khi ăn, nhất là ở người già và trẻ em.
Nguồn và ảnh: 39 Health, Yantai Daily, Baidu Health
Nguồn tin: https://cafef.vn/phat-hien-nguy-co-co-trong-4-loai-hai-san-quen-thuoc-de-khien-nhieu-nguoi-nhap-vien-sau-an-188260506092624455.chn
