Đã “phá gan” còn dễ hại dạ dày, thận

Tiến sĩ Su Hao thuộc Bệnh viện đa khoa tỉnh An Huy (Trung Quốc) cảnh báo: Ăn nhiều rau củ tốt cho sức khỏe, nhưng không phải loại rau củ nào hay cách chế biến nào cũng vậy. Câu chuyện về cậu bé 4 tuổi phải nhập viện cấp cứu sau khi ăn món bí xào nấm sò của bà ngoại chính là một minh chứng nghiệt ngã.

Sự việc xảy ra tại một bệnh viện ở Chiết Giang (Trung Quốc) và gây “rúng động” cả quốc gia này vào năm 2020. Khi một cậu bé 4 tuổi nhập viện trong tình trạng môi tím tái, mặt trắng bệch và sốc nặng. Ngay sau đó, người bà đưa cháu đi cấp cứu cũng đổ gục với nhịp tim chậm và huyết áp tụt dốc không phanh. Cả hai bà cháu đều rơi vào tình trạng nguy kịch, buộc các bác sĩ phải chạy đua với thời gian để hồi sức cấp cứu trước vụ ngộ độc thực phẩm tập thể nghiêm trọng.

Nguồn cơn thảm kịch bắt nguồn từ món bí xào nấm sò trong bữa trưa mà hai bà cháu đều yêu thích nên ăn rất nhiều. Bác sĩ điều trị khi đó phân tích, quả bí này có vị đắng, là dấu hiệu của độc tố cucurbitacin cực mạnh không bị tiêu diệt ở nhiệt độ cao. Đây là lời cảnh báo đanh thép: Nhiều loại rau củ quen thuộc chứa độc chất có khả năng phá gan, tàn phá dạ dày và thận nhanh đến mức không thể lường trước nên chúng ta phải cẩn trọng khi ăn. Nhất là 5 cái tên phổ biến dưới đây:

Cà chua xanh

Cà chua chín đỏ là nguồn dinh dưỡng tuyệt vời, nhưng khi còn xanh, loại rau củ này lại chứa lượng lớn alkaloid độc hại, tiêu biểu là solanine. Tiến sĩ Su phân tích, solanine làm tăng gánh nặng giải độc cho gan một cách đột ngột. Khi cơ thể nỗ lực đào thải độc tố này, các tế bào gan bị tổn thương nghiêm trọng, lâu ngày dẫn đến suy gan hoặc các bệnh gan mãn tính nguy hiểm.

Việc ăn cà chua xanh không chỉ gây ngộ độc tức thời với các triệu chứng như nôn mửa, mệt mỏi mà còn âm thầm tàn phá niêm mạc dạ dày, khiến bộ máy tiêu hóa suy kiệt khi lặp lại nhiều lần.

Bí hoặc bầu bị đắng

Câu chuyện của hai bà cháu kể trên chính là hậu quả của chất cucurbitacin có trong những quả bầu, bí bị đột biến hoặc bị đắng. Tiến sĩ Su nhấn mạnh, đây là loại độc tố cực mạnh, không bị tiêu diệt dù nấu ở nhiệt độ cao.

Khi đi vào cơ thể, cucurbitacin ngay lập tức tấn công niêm mạc dạ dày gây xuất huyết và nôn mửa dữ dội. Sau khi hấp thụ vào máu, độc tố này bắt đầu quá trình phá gan bằng cách phá hủy các tế bào nhu mô gan và gây áp lực khủng khiếp lên các tiểu cầu thận. Nếu không cấp cứu kịp thời, bệnh nhân rất dễ rơi vào tình trạng suy đa tạng.

Khoai tây nảy mầm hoặc có đốm xanh

Trong danh sách các loại rau củ gây ngộ độc, khoai tây nảy mầm là cái tên nguy hiểm nhất. Khi mầm xanh xuất hiện, nồng độ solanine tập trung cực cao. Nhiều người chỉ khoét bỏ mầm rồi chế biến, nhưng thực tế độc tố đã lan tỏa khắp củ khoai.

Theo Tiến sĩ Su Độc chất này là tác nhân trực tiếp gây viêm loét dạ dày cấp tính. Khi tiến sâu vào hệ tuần hoàn, solanine bắt đầu lộ trình phá gan, làm tê liệt chức năng chuyển hóa và gây tổn thương các đơn vị thận trong quá trình bài tiết, dẫn đến nguy cơ suy thận cấp.

Các loại đậu sống hoặc nấu chưa chín kỹ

Các loại đậu như đậu cô ve, đậu ván rất giàu dưỡng chất, nhưng chúng chứa các độc tố tự nhiên như phytohemagglutinin, glycosid, saponin và lectin. Nếu chỉ xào tái để giữ độ giòn, những chất này sẽ không bị tiêu diệt hoàn toàn, gây kích ứng mạnh mẽ lên thành dạ dày, dẫn đến tiêu chảy và nôn mửa.

Về lâu dài, Tiến sĩ Su cảnh báo các độc tố này tích tụ và tiến hành phá gan, làm suy giảm chức năng tổng hợp protein và giải độc. Thận cũng phải chịu hậu quả nặng nề khi phải lọc thải các protein lạ và chất độc này, dễ dẫn đến viêm thận mãn tính.

Giá đỗ không rễ, vẻ ngoài bất thường

Đây là loại rau củ “ngậm” đầy hóa chất kích thích và chất tẩy trắng để có vẻ ngoài mập mạp, không rễ được Tiến sĩ Su cảnh báo “phá gan”, hại sức khỏe khi ăn thường xuyên.

Những hóa chất vô cơ này khi vào dạ dày sẽ bào mòn lớp nhầy bảo vệ, gây đau quặn và viêm loét. Đáng sợ hơn, chúng tích tụ trong các mô gan gây xơ hóa, tạo điều kiện cho các khối u ác tính phát triển. Thận cũng là nạn nhân trực tiếp khi phải nỗ lực đào thải các tạp chất hóa học này, dẫn đến tình trạng suy giảm chức năng bài tiết nghiêm trọng.

Nguồn và ảnh: Zhihu, Family Doctor, ETtoday

Nguồn tin: https://cafef.vn/tu-ngay-mai-me-may-cung-khong-an-5-loai-rau-cu-sau-day-bac-si-noi-da-pha-gan-con-de-hai-da-day-than-188260417222548191.chn