Tờ DealstreetAsia đưa tin, CEO Tiki là Trần Ngọc Thái Sơn đã gửi đơn từ chức lên hội đồng quản trị công ty.
Đây là một thông tin khá bất ngờ bởi không chỉ là CEO, Trần Ngọc Thái Sơn còn là đồng sáng lập nên Tiki từ 13 năm trước.
Năm 2010, anh Sơn thành lập Tiki – xuất phát điểm là một nền tảng bán sách tiếng Anh online với nhà kho được đặt tại nhà để xe của gia đình và văn phòng ở ngay trong phòng ngủ.
Thời điểm đó, sau khi lập gia đình, số tiền Sơn có vào khoảng 5.000 USD. Anh đem tất cả đi mua sách với hy vọng có thể bán được và quay vòng vốn. Ban đầu Tiki chỉ có khoảng 100 đầu sách. Khi có đơn hàng, Sơn tự đóng gói, bỏ lên xe rồi đi giao cho khách.
Nhà sáng lập Tiki từng ước gì mình được hậu thuẫn nhiều hơn. Anh đùa rằng mình có “cha làm nhà báo, mẹ làm nhà giáo mà nhà báo cộng với nhà giáo là nhà nghèo” vì vậy không nhận được nhiều sự hỗ trợ về tài chính khi khởi nghiệp.
“Tuy nhiên, sự hậu thuẫn lớn nhất chính là gia đình đã cho phép mình được làm điều mình muốn”, anh chia sẻ trong chương trình “The Changers” của VnExpres s .
Một lần, khi nói về lý do thành lập Tiki, anh Sơn cho biết có 3 lý do chính. Thứ nhất là Sơn rất thích đọc sách, đặc biệt là sách tiếng Anh nhưng thời điểm đó để mua những cuốn sách bằng tiếng Anh mà anh yêu thích tại Việt Nam rất khó. Lý do thứ hai là Sơn đánh giá thương mại điện tử Việt Nam có tiềm năng rất lớn. Lý do thứ ba là anh nhận thấy thị trường thương mại điện tử trong nước còn nhiều hạn chế như hàng không nhiều, việc giao hàng thường diễn ra chậm trễ, hàng hóa kém chất lượng.
“Lúc đó mình cũng hơi liều, nghĩ sức mình có thể làm được và làm tốt hơn”, CEO Tiki nhớ lại.
Trải qua hơn 1 thập kỷ phát triển, Tiki có lúc trở thành được đối thủ lớn nhất của hai gã khổng lồ thương mại điện tử trong khu vực là Shopee và Lazada. Tuy nhiên, thời điểm hiện tại, công ty này đang gặp nhiều khó khăn.
Tiki đã báo cáo doanh thu hàng năm giảm trong năm tài chính gần đây nhất (kết thúc vào tháng 3/2022). Điều đáng nói là mặc dù các số liệu của năm tài chính 2022 đã được kiểm toán, nhưng các số liệu của năm tài chính 2021 thì không do dựa trên hồ sơ pháp lý của Tiki Global Pte. Ltd. trụ sở Singapore, đơn vị thành lập vào tháng 5/2021 và sở hữu hơn 90% cổ phần của công ty tại Việt Nam.
Theo đó, Tiki ghi nhận tổng doanh thu năm 2022 giảm 7% so với năm 2021. Trong khi đó, tổng chi phí tăng 4% so với cùng kỳ năm trước. Do vậy, khoản lỗ hoạt động của công ty đã tăng thêm 39% trong năm tài chính 2022.
Tiki sử dụng mô hình B2C và C2C, chia tổng doanh thu thành hai phần: Bán hàng hóa và cung cấp dịch vụ. Mảng bán hàng hóa chiếm phần lớn doanh thu (88%) trong năm tài chính 2022.
Đối với mảng dịch vụ, hậu cần là phân khúc lớn nhất và vượt trội so với chỉ số doanh thu chung khi tăng 7% so với cùng kỳ năm ngoái. Điều này không có gì đáng ngạc nhiên vì công ty đã cung cấp dịch vụ giao hàng nhanh ngay từ đầu. Tiki cũng đã và đang tích cực đầu tư vào các cơ sở hậu cần nội bộ của mình. Ngược lại, tiền hoa hồng từ nền tảng lại giảm 37%.
Điều đáng chú ý là trong mảng dịch vụ, lĩnh vực tăng trưởng nhanh nhất là quảng cáo, tăng 131% so với năm tài chính 2021. Tuy nhiên, mảng này chỉ chiếm 2% tổng doanh thu của công ty.
Trong khi tổng doanh thu của Tiki giảm 7% trong năm tài chính 2022, chi phí bán hàng chỉ giảm 1%, dẫn đến tỷ suất lợi nhuận gộp giảm từ -9% xuống -16%.
Tính đến tháng 3/2022, Tiki có khoảng 187 triệu USD tiền mặt và các khoản tương đương trên bảng cân đối kế toán. Con số này bao gồm số tiền thu được từ đợt gây quỹ khổng lồ trị giá 258 triệu USD vào tháng 11/2021. Tuy nhiên, số tiền này chưa phản ánh khoản đầu tư 90 triệu USD của Tập đoàn tài chính Shinhan có trụ sở tại Hàn Quốc vào tháng 5/2022.
Nếu tính thêm cả 90 triệu USD đó vào bảng cân đối kế toán và giả định rằng dòng tiền từ hoạt động kinh doanh của Tiki là 100 triệu USD, công ty có thể hoạt động trong 3 năm nữa trước khi cần thêm vốn. Điều này cũng cho thấy rằng việc IPO có thể đợi đến năm 2024 hoặc đầu năm 2025.
Ngoài vấn đề về tài chính, với việc CEO kiêm đồng sáng lập sắp từ nhiệm, thời điểm khó khăn chắc chắn đang ở phía trước đối với Tiki, dù có muốn IPO hay không.
Nguồn: DealstreetAsia
