Vì sao Trung Quốc lại quyết định thả 5 con hổ Hoa Nam vào đồng cỏ châu Phi?

Trên thưc tế, đây là một dự án xây dựng lại môi trường hoang dã xuyên quốc gia đầy tham vọng nhằm mục đích khôi phục lại sự hoang dã của loài hổ Hoa Nam, một loài có nguy cơ tuyệt chủng.

Từ năm 2003, dự án tái xây dựng xuyên quốc gia này đã được triển khai một cách lặng lẽ. Năm con hổ Hoa Nam được sinh sản và nuôi nhốt trong môi trường nhân tạo bao gồm hai con đực và ba con cái, đã được mang đến vùng đồng cỏ châu Phi. Chúng được đặt những cái tên đặc biệt: Cathay, Hope, Tiger Woods, Madonna và một cá thể được đánh số “327”.

Sau hàng loạt cuộc kiểm tra sức khỏe và đánh giá hành vi, 5 con hổ Hoa Nam này đã đặt chân tới Nam Phi. Trong chuyến hành trình dài này, chúng được đặt trong những chiếc lồng vận chuyển rộng rãi và chắc chắn, đồng thời được kiểm soát chính xác nhiệt độ và độ ẩm để giảm thiểu căng thẳng cho hành trình.

Sau khi đến Nam Phi, những con hổ Hoa Nam (trong giai đoạn đầu, chỉ có Cathay và Hope được đưa tới Nam Phi) được đưa vào một khu vực thích nghi chuyên biệt – môi trường được mô phỏng hệ sinh thái của một đồng cỏ rộng lớn được kiểm soát, mang đến cho chúng một không gian chuyển tiếp suôn sẻ trước khi được thả ra bên ngoài tự nhiên. Trong môi trường mới này, những con hổ Hoa Nam phải đối mặt với những thách thức chưa từng có.

Vì đã được nuôi dương bởi con người từ khi mới sinh ra, nên khả năng sinh tồn trong môi trường tự nhiên của chúng gần như đã bị mất và để đánh thức bản năng săn mồi, các nhà lai tạo đã thiết kế cẩn thận một loạt chương trình huấn luyện để khởi động bản năng hoang dã trong chúng.

Trong giai đoạn đầu huấn luyện, gà chết được treo trên dây đu để mô phỏng chuyển động của con mồi. Tuy nhiên, những con hổ Hoa Nam lại tỏ ra bối rối và chỉ tò mò quan sát. Vì vậy, những người chăn nuôi đã thay đổi chiến lược và bôi gà lên cỏ và cây nhỏ để hướng dẫn chúng “vô tình” phát hiện ra những miếng mồi này trong quá trình khám phá. Sau nhiều tuần cố gắng và thích nghi, cuối cùng hai con hổ cũng bắt đầu tỏ ra hung dữ hơn.

Khi quá trình huấn luyện tiếp theo, những động vật nhỏ còn sống như thỏ sẽ được đưa vào sân tập. Mặc dù những con hổ Hoa Nam ban đầu bối rối trước con mồi đang di chuyển, nhưng Cathay và Hope đã sớm thể hiện tài năng săn mồi, ẩn nấp, chạy nước rút và bắt thành công những con vật nhỏ này.

Năm 2004, sau hơn một năm huấn luyện cẩn thận, linh dương hoang dã đã được đưa vào khu vực sinh sống của hổ Hoa Nam. Lúc đầu, sự nhanh nhẹn và cảnh giác của linh dương đã khiến những con hổ Hoa Nam mất cảnh giác. Tuy nhiên, sau nhiều lần quan sát và cố gắng, Cathay và Hope dần thành thạo kỹ năng sử dụng tốc độ và sức mạnh để bắt con mồi. Cuối cùng, vào một buổi chiều đầy nắng, Cathay đã săn thành công một con linh dương hoang dã châu Phi, đánh dấu bước đột phá quan trọng trong khả năng tái hoang dã của chúng.

Tuy nhiên, con đường tái thiết không hề dễ dàng. Năm 2005, hổ đực Hope không may qua đời vì trụy tim và viêm phổi, điều này đã giáng một đòn nặng nề vào toàn bộ dự án. Để bù đắp cho sự mất mát này và nâng cao sự đa dạng di truyền của quần thể, Tổ chức Save China’s Tigers đã nhanh chóng gửi thêm ba con hổ Hoa Nam khác đến Nam Phi.

Sau khi đến Nam Phi, Madonna, Tiger Woods và “327” đã thể hiện khả năng thích ứng và săn mồi tuyệt vời sau thời gian thích nghi ngắn ngủi. Trong vùng thích ứng tạm thời, chúng nhanh chóng thích nghi với môi trường mới và được huấn luyện thêm trong tự nhiên. 

Ngày 23 tháng 11 năm 2007, trong một hang động hẻo lánh trong khu bảo tồn, Cathay và Tiger Woods đã chào đón đàn con đầu tiên. Đây là thế hệ hậu duệ hổ Hoa Nam đầu tiên trên đất châu Phi, là cột mốc quan trọng cho toàn bộ dự án tái hoang dã.

Theo thời gian, số lượng hổ Hoa Nam đã tăng lên ở Nam Phi. Năm 2013, thế hệ hổ Hoa Nam thứ ba được sinh ra trên đồng cỏ Nam Phi, đánh dấu bước tiến đáng kể trong dự án tái hoang dã. Vào thời điểm đó, số lượng hổ Hoa Nam ở Nam Phi tăng lên 15 con, chiếm gần 15% số lượng hổ Hoa Nam còn lại trên thế giới. Sự gia tăng tỷ lệ này không chỉ nêu bật sự thành công của dự án mà còn nêu bật vai trò quan trọng của hợp tác xuyên quốc gia trong bảo tồn động vật hoang dã.

Khi dân số tăng lên, cơ cấu xã hội của hổ Hoa Nam ngày càng ổn định. Đàn con học các kỹ thuật săn mồi và bảo vệ lãnh thổ dưới sự hướng dẫn của hổ trưởng thành và những hoạt động này thường được thực hiện ở mọi ngóc ngách của khu bảo tồn. Các nhà nghiên cứu và người nuôi dưỡng theo dõi chặt chẽ những tương tác này, ghi lại quá trình phát triển của hổ Hoa Nam từ khi còn nhỏ đến khi trưởng thành. Mỗi cuộc đi săn hoặc tranh giành lãnh thổ thành công đều được phân tích cẩn thận để đảm bảo rằng mỗi con hổ đều có được những kỹ năng sinh tồn cần thiết trong quá trình tái hoang dã.

Tuy nhiên, ngay cả khi hổ Hoa Nam sinh sản thành công ở thảo nguyên Nam Phi, dự án vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Trong số đó, sự can thiệp của con người và các vấn đề sức khỏe di truyền do cận huyết cao gây ra là đặc biệt nổi bật. Do những hạn chế của nguồn gen ban đầu, cận huyết đã ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ lệ sống sót của hổ con ở những thế hệ tiếp theo và sức khỏe của toàn bộ quần thể. 

Ngoài ra, mặc dù hổ Hoa Nam đã sống sót trong môi trường hoang dã nhiều năm nhưng khả năng thích nghi tự nhiên của chúng vẫn là một thử thách lớn. Mặc dù những con hổ được sinh ra và lớn lên trong môi trường này đã trải qua quá trình huấn luyện tái hoang dã nghiêm ngặt nhưng kỹ năng sinh tồn của chúng vẫn còn thiếu so với những con hổ hoàn toàn hoang dã ở bên ngoài tự nhiên.