Tại sao vụ phun trào núi lửa Iceland lại khiến các chuyên gia lo lắng?

Vụ phun trào núi lửa gần đây nhất ở Iceland có thể ảnh hưởng đến nhiều mạng sống!

Bán đảo Reykjanes ở khu vực phía nam Iceland là điểm nóng của hoạt động địa chất. Các chuyên gia đã theo dõi hoạt động địa chấn trong khu vực và tất cả những điều đã xảy ra vào đêm ngày 18 tháng 12 năm 2023 khi một khe nứt núi lửa phun trào một cách ấn tượng. Đây là vụ phun trào thứ tư kể từ năm 2021 và là dấu mốc đáng chú ý trong lịch sử núi lửa của quốc đảo này. Một loạt trận động đất xảy ra trước vụ phun trào, với các dấu hiệu cảnh báo kéo dài hơn 90 phút trước khi vụ nổ thực sự xảy ra.

Ngủ yên trong gần một thiên niên kỷ, khu vực này bước vào giai đoạn hoạt động núi lửa mới vào tháng 3 năm 2021. Kể từ đó, khu vực này đã trải qua ba đợt phun trào lần lượt vào ngày 19 tháng 3 năm 2021, ngày 3 tháng 8 năm 2022 và ngày 10 tháng 7 năm 2023. Thời kỳ phun trào nhiều lần trước đó là vào đầu thế kỷ 13, khiến đây trở thành một cảnh tượng khoa học hiếm có. Đã có hàng nghìn trận động đất được ghi nhận ở Iceland kể từ cuối tháng 10 năm 2023, dẫn đến việc chính quyền phải ban bố tình trạng khẩn cấp để sơ tán khỏi thị trấn Grindavík gần đó.

Đạt chiều dài 2,5 dặm (4 km), vết nứt mới mở đang phun ra dung nham mỗi giây nhiều gấp mười lần so với ba vụ phun trào trước đó. Sự phát triển liên tục của khe nứt đã trở thành vấn đề đáng lo ngại đối với người dân địa phương vì nó nằm gần nhà máy điện địa nhiệt Svartsengi và thị trấn Grindavík. Dòng dung nham chỉ cách Grindavík 2,8 km về phía bắc. 3.000 cư dân của thị trấn sơ tán lo lắng về ảnh hưởng của sự kiện này đối với nhà của họ. Nhiều người lo sợ ngôi làng của họ sẽ bị xóa sổ hoàn toàn!

Đến chiều ngày 19 tháng 12 năm 2023, chỉ một phần ba khe nứt còn hoạt động và số vụ phun trào đã giảm đi đáng kể. Hiện tại có ba miệng phun vẫn đang phun ra dung nham, giảm so với năm miệng phun từ lần phun trào ban đầu. Điều này có thể cho thấy nó sẽ ngừng hoạt động trong vài ngày tới, nhưng một số chuyên gia tin rằng nó có thể dẫn đến việc khe nứt liên tục phun ra magma với tốc độ khiêm tốn trong vài tháng.

Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu núi lửa ở Iceland vẫn bị thu hút bởi dòng magma dưới bề mặt ở vùng Svartsengi, tự hỏi liệu nó di cư từ Fagradalsfjall hay đến từ một nguồn dưới bề mặt khác. Các chuyên gia đã lấy được mẫu dung nham từ vụ phun trào và đang nỗ lực tìm hiểu nguyên nhân đằng sau sự kiện này.

Iceland không còn xa lạ với những ngọn lửa rực lửa và những đám mây tro bụi! 

Vụ phun trào núi lửa ở Iceland càng củng cố danh hiệu của hòn đảo này như một điểm nóng về hoạt động núi lửa. Với gần 130 ngọn núi lửa trên đảo, quốc gia này đang áp dụng một số biện pháp chuẩn bị và đối phó với núi lửa hiệu quả nhất thế giới. Mỗi thập kỷ kể từ thế kỷ 19 đều ghi nhận ít nhất một vụ phun trào trong khu vực.

Sở dĩ có mật độ núi lửa cao như vậy là do Iceland nằm giữa hai mảng kiến tạo: mảng Á-Âu và mảng Bắc Mỹ. Những ngọn núi dưới đáy biển ngăn cách hai mảng này gây ra sự giải phóng đá và magma nóng chảy. Vụ phun trào của Eyjafjallajokull vào năm 2010, một ngọn núi lửa đã không hoạt động trong gần hai thế kỷ, là hoạt động núi lửa đáng chú ý nhất của Iceland trong thời gian gần đây. Vụ phun trào nhỏ và không gây tử vong, nhưng tác động rất lớn, với đám mây tro bụi khiến phần lớn các chuyến du lịch hàng không ở châu Âu phải dừng lại trong hơn một tuần.

Tham khảo: Unbelievable-facts