Sử dụng thiết bị thăm dò lòng đất Sao Hỏa, các nhà địa chất học phát hiện ra dấu vết của một khối nước ngầm khổng lồ. Cụ thể, dữ liệu từ tàu đổ bộ Insight của NASA đã giúp các nhà khoa học đưa ra ước đoán về lượng nước ngầm: họ cho rằng nước đủ nhiều để phủ kín bề mặt Hành tinh Đỏ với một đại dương sâu từ 1-2 kilomet.
Một bức ảnh chụp Sao Hỏa vào năm 2018 trong một cơn bão bụi, được chụp bởi Kính viễn vọng Không gian Hubble.
Thông tin thú vị này có thể lý giải đại dương Sao Hỏa đã đi đâu vào 3 tỷ năm về trước, tuy nhiên nó lại không thể giúp ích cho những nhóm người định cư Sao Hỏa tương lai. Dữ liệu cho thấy nước đọng trong những khe nứt nhỏ, những lỗ hổng trong đá nằm sâu trong lớp vỏ Sao Hỏa, sâu khoảng 11,5 tới 20 kilomet dưới bề mặt. Ngay cả trên Trái Đất, một lỗ khoan sâu đến vậy cũng không dễ dàng gì.
Nếu tính tới tương lai xa, khi con người sở hữu công nghệ tiên tiến hơn và tiếp cận dễ dàng với số nước khổng lồ, thì nơi đây có tiềm năng trở thành khu định cư Sao Hỏa quy mô lớn. Hiện tại, giá trị chính của nghiên cứu nằm ở việc hé lộ lịch sử địa lý và khí hậu Sao Hỏa.
“Hiểu được vòng đời của nước trên Sao Hỏa sẽ giúp chúng ta hiểu được quá trình tiến hóa của khí hậu, bề mặt và lòng Sao Hỏa”, Vashan Wright, một nhà nghiên cứu hiện đang công tác tại Viện Hải dương học Scripps trực thuộc Đại học California San Diego, cho hay. Nhà nghiên cứu Wright cho rằng việc xác định được nước ở đâu và trữ lượng của chúng sẽ là điểm xuất phát hữu ích cho những nghiên cứu sau này.
Một mô phỏng cắt ngang bên trong Sao Hỏa bên dưới tàu đổ bộ Insight của NASA. Phần trên cùng 5 km của lớp vỏ có vẻ như khô cằn, nhưng một nghiên cứu mới cung cấp bằng chứng về một lớp đá ở độ sâu 11,5-20 km dưới bề mặt, chứa đầy nước dạng lỏng.
Cùng với các cộng sự là Michael Manga tới từ Đại học California San Diego và Matthias Morzfeld tới từ Viện Scripps, Vashan Wright sẽ sớm xuất bản nghiên cứu mới trên tạp chí Proceedings of the National Academy of Sciences, phân tích sâu hơn về số nước lớn dưới bề mặt Sao Hỏa.
Dựa trên một mô hình toán học mô tả tương tác vật lý của đất đá, cũng tương tự những mô hình được dùng để khảo sát lòng Trái Đất, nhóm các nhà khoa học đi đến kết luận:lớp magma nguội ở sâu dưới đất chứa đầy nước.
“Xác nhận việc có một hồ chứa lớn nước lỏng cung cấp một cái nhìn về khí hậu quá khứ hoặc có thể là tương lai”, giáo sư Manga, một giáo sư khoa học trái đất và hành tinh tại UC Berkeley, cho hay.
“Và nước là yếu tố cần thiết cho sự sống như chúng ta biết. Tôi không thấy có lý do gì khiến [hồ chứa dưới lòng đất] lại không phải là một môi trường có thể hỗ trợ sự sống. Điều này chắc chắn đúng trên Trái đất — những mỏ sâu dưới lòng đất có sự sống, đáy đại dương có sự sống. Chúng tôi chưa tìm thấy bất kỳ bằng chứng nào về sự sống trên Sao Hỏa, nhưng ít nhất chúng tôi đã xác định được một nơi mà trên lý thuyết, có thể duy trì sự sống”.
Giáo sư Manga lưu ý rằng có rất nhiều bằng chứng, như các kênh sông, đồng bằng và trầm tích hồ, cũng như đá bị biến đổi bởi nước, ủng hộ giả thuyết rằng nước đã từng chảy trên bề mặt Sao Hỏa. Nhưng thời kỳ ẩm ướt đó đã kết thúc hơn 3 tỷ năm trước, sau khi Sao Hỏa mất bầu khí quyển. Các nhà khoa học hành tinh trên Trái đất đã gửi nhiều tàu thăm dò và tàu đổ bộ lên Sao Hỏa nhằm tìm hiểu điều gì đã xảy ra với lượng nước từng có.
Phát hiện mới cho thấy nước đã không bốc hơi ra không gian, mà chạy xuống địa tầng Sao Hỏa.
Hình minh họa tàu đổ bộ Insight trên Sao Hỏa, sau khi cánh tay robot của tàu đặt một máy đo địa chấn (vật thể hình vòm bên trái tàu đổ bộ) và một đầu dò nhiệt trực tiếp lên mặt đất. Sứ mệnh thu thập dữ liệu đã dừng vào năm 2022, và các nhà khoa học đang phân tích những gì có được.
Năm 2018, tàu đổ bộ Insight của NASA đã khởi động dự án nghiên cứu lớp vỏ, lớp manti, lõi và khí quyển Sao Hỏa. Trước khi sứ mệnh kết thúc vào năm 2022, tàu Insight đã ghi nhận những thông tin vô cùng quý giá.
“Sứ mệnh vượt xa mong đợi của tôi”, giáo sư Manga nói. “Nhìn vào dữ liệu địa chấn Insight đã thu được, chúng ta đã phát hiện ra độ dày lớp vỏ, độ sâu của lõi Sao Hỏa cũng như thành tố của nó, thậm chí còn biết chút ít về nhiệt độ của lớp manti”.
Những báo cáo nghiên cứu trước đây cho thấy nước đóng băng không tồn tại ở lớp đất có độ sâu dưới 5 mét. Điều đó có nghĩa những khu vực định cư tương lai không thể tìm nước ngầm, chỉ có thể dựa vào nước ở các vỉa băng tại cực Sao Hỏa.
Nghiên cứu mới phân tích những lớp đất sâu hơn, và khẳng định “dữ liệu chỉ có thể được giải thích hợp lý thông qua sự tồn tại của một lớp vỏ giữa giàu nước”. Theo nhóm nghiên cứu, nếu như thành tố lớp vỏ Sao Hỏa tương đồng giữa các vùng, thì những khu vực chứa nước sẽ xuất hiện ở nhiều địa điểm khác nữa. Tổng thể tích ước tính “có thể đổ đầy những đại dương cổ đại được cho là từng tồn tại trên Sao Hỏa”.
Theo UCB News
Nguồn tin: https://genk.vn/du-lieu-tu-nasa-cho-thay-duoi-be-mat-sao-hoa-la-mot-tru-luong-nuoc-khong-lo-du-de-phu-kin-hanh-tinh-do-20240813164656542.chn
