Các nhà nghiên cứu từ Đại học Liverpool (Anh) vừa công bố bằng chứng mới cho thấy những đợt tăng đường huyết đột ngột sau khi ăn có thể nguy hiểm cho não bộ hơn nhiều so với những gì chúng ta từng nghĩ. Theo nghiên cứu quy mô lớn này, những người có lượng đường trong máu cao sau bữa ăn phải đối mặt với nguy cơ mắc bệnh Alzheimer cao hơn đáng kể, ngay cả khi não bộ chưa cho thấy các dấu hiệu tổn thương vật lý rõ ràng.
Từ lâu, giới y khoa đã xác định mối liên hệ giữa bệnh tiểu đường tuýp 2, tình trạng kháng insulin và sự suy giảm sức khỏe não bộ. Những vấn đề chuyển hóa này thường đi kèm với nguy cơ sa sút trí tuệ cao hơn. Tuy nhiên, cơ chế chính xác về việc sự rối loạn đường huyết tác động như thế nào đến các thay đổi trong não vẫn là một câu hỏi lớn. Để tìm lời giải, nhóm nghiên cứu đã phân tích dữ liệu di truyền và sức khỏe của hơn 350.000 người tham gia từ Ngân hàng Sinh học Anh (UK Biobank), nằm trong độ tuổi từ 40 đến 69.
Các nhà khoa học tập trung vào những chỉ số quan trọng phản ánh cách cơ thể xử lý đường, bao gồm mức đường huyết lúc đói, mức insulin và đặc biệt là nồng độ đường trong máu đo được hai giờ sau khi ăn. Bằng phương pháp ngẫu nhiên hóa Mendelian – một kỹ thuật phân tích di truyền giúp xác định khả năng một yếu tố sinh học đóng vai trò trực tiếp gây ra bệnh – nhóm nghiên cứu đã phát hiện ra một mối liên kết đáng báo động.
Kết quả cho thấy những cá nhân có mức đường huyết tăng cao sau bữa ăn (tình trạng tăng đường huyết sau ăn) có nguy cơ phát triển bệnh Alzheimer cao hơn tới 69%. Đây là một con số rất lớn, làm nổi bật vai trò của việc kiểm soát đường huyết ngay sau khi nạp thực phẩm.
Điều đáng ngạc nhiên nhất trong nghiên cứu này là sự gia tăng rủi ro kể trên không thể giải thích bằng các dấu hiệu tổn thương não thông thường như teo não hay hư hại chất trắng. Điều này gợi ý rằng lượng đường cao sau ăn có thể đang tấn công não bộ thông qua những con đường sinh học tinh vi và ẩn giấu mà khoa học chưa hoàn toàn thấu hiểu, thay vì gây ra sự phá hủy cấu trúc não ngay lập tức.
Tiến sĩ Andrew Mason, tác giả chính của nghiên cứu, cho biết phát hiện này có thể thay đổi hoàn toàn chiến lược phòng ngừa bệnh sa sút trí tuệ trong tương lai. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quản lý đường huyết không chỉ là giữ mức trung bình ổn định, mà còn phải đặc biệt chú ý đến việc kiểm soát các đợt tăng vọt ngay sau bữa ăn.
Đồng quan điểm, Tiến sĩ Vicky Garfield, tác giả cấp cao của nghiên cứu, cho rằng cần tiếp tục mở rộng nghiên cứu sang các quần thể và nhóm người có nguồn gốc khác nhau để xác thực kết quả này. Nếu được chứng minh rộng rãi, đây sẽ là cơ sở cho các phương pháp tiếp cận mới nhằm giảm thiểu nguy cơ sa sút trí tuệ, đặc biệt là ở những người có vấn đề về chuyển hóa đường.
Nguồn tin: https://baotintuc.vn/suc-khoe/duong-huyet-tang-dot-bien-sau-bua-an-day-manh-nguy-co-mac-alzheimer-20260116062439496.htm
