Nghiên cứu chính sách cấp ‘sổ đỏ’ cho đất không giấy tờ

Ngày 15/1, thay mặt Ủy ban Thường vụ Quốc hội báo cáo tiếp thu, giải trình dự thảo luật Đất đai sửa đổi, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh nói Điều 138 của dự thảo đã bổ sung nội dung cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) đối với hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không có giấy tờ mà không vi phạm pháp luật về đất đai, không thuộc trường hợp đất được giao không đúng thẩm quyền.

Luật Đất đai hiện hành quy định cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu cho trường hợp này là đất đã được sử dụng ổn định từ trước ngày 1/7/2004. Như vậy, Thường vụ đề nghị mốc xem xét cấp sổ đỏ cho đất không có giấy tờ được nới thêm 10 năm so với quy định cũ. “Đây là nội dung thực tiễn đòi hỏi, Chính phủ cần rà soát kỹ lưỡng để hoàn thiện quy định theo hướng có lợi nhất cho người sử dụng đất, đồng thời bảo đảm rõ ràng, phòng, tránh tiêu cực trong quá trình tổ chức thực hiện”, ông Thanh nói.

Đại biểu Dương Văn Phước (Chánh văn phòng Đoàn Quảng Nam) cho rằng trên thực tế nhiều trường hợp người dân đã có công trình xây dựng, có nhà ở ổn định lâu dài vẫn chưa được giải quyết cấp sổ đỏ do vướng về pháp lý.

Ông Phước lấy ví dụ về việc thu hồi đất tại các vùng sạt lở, tái định cư cho người dân trong tình thế khẩn cấp. Để đảm bảo an toàn, các cơ quan chỉ kịp thực hiện việc di dời, bố trí đất ở mà không có chủ trương, kế hoạch, trình tự, thủ tục theo quy định dẫn đến không có đầy đủ tính pháp lý để giao đất và cấp sổ đỏ.

Đại biểu Mai Văn Hải (Phó đoàn Thanh Hóa) nêu nhiều trường hợp người dân được UBND xã, hợp tác xã giao đất dưới nhiều hình thức khác nhau và người dân đã nộp tiền để được sử dụng đất. Tuy nhiên, đến nay nhiều trường hợp bị xác định giao đất không đúng thẩm quyền.

“Tôi đề nghị cần quy định rõ trách nhiệm của người dân được cấp sổ đỏ và nghĩa vụ tài chính của họ. Dự thảo cũng phải làm rõ trách nhiệm của chính quyền đối với người dân vì trước kia họ đã nộp tiền để được sử dụng đất”, ông Hải nói.

Đây là lần thứ 4 dự thảo luật Đất đai sửa đổi trình xin ý kiến Quốc hội. Sau khi chưa được thông qua tại kỳ họp 6 cuối năm 2023, dự thảo luật đã được tiếp thu, chỉnh lý, hiện có 16 chương, 260 điều, bỏ 5 điều, sửa đổi, bổ sung 250 điều so với dự thảo trình Quốc hội tại kỳ họp 6.

Dựa trên ý kiến thảo luận và qua rà soát, các cơ quan đã thống nhất chỉnh lý, hoàn thiện 18 nội dung đề cập về các vấn đề lớn. Dự luật sẽ được Quốc hội xem xét thông qua tại kỳ họp bất thường đang diễn ra.

Sơn Hà