Đề xuất cấm bán thuốc theo hình thức livestream

Bộ Tư pháp đang thẩm định hồ sơ Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Dược. Theo cơ quan chủ trì soạn thảo (Bộ Y tế), cơ sở kinh doanh dược phẩm khi bán hàng trên trang thương mại điện tử có thể đăng một số thông tin về sản phẩm mà không phải xin xác nhận từ cơ quan quản lý. Đó là bao bì thương phẩm của thuốc, tờ hướng dẫn sử dụng, nhãn thuốc đã được phê duyệt và một số nội dung quảng cáo khác.

Hiện nay, hình thức bán thuốc, thực phẩm chức năng trên các nền tảng mạng xã hội và livestream trở nên phổ biến. Có công ty dược phẩm tổ chức một phiên livestream bán hàng trên mạng xã hội đã thu hút hàng triệu lượt xem, bán được hàng nghìn sản phẩm. Tuy nhiên, pháp luật hiện hành chưa có quy định cụ thể đối với hình thức bán hàng này.

Dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 72/2013 về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet quy định chỉ các mạng xã hội đã được Bộ Thông tin và Truyền thông cấp Giấy phép mới được cung cấp dịch vụ livestream và hoạt động có phát sinh doanh thu. Các hoạt động chuyên ngành cung cấp dưới hình thức livestream phải tuân thủ quy định về pháp luật chuyên ngành.

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Dược, cơ sở kinh doanh dược theo các hình thức online phải tuân thủ pháp luật về giao dịch điện tử; bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong giao dịch trên không gian mạng; bảo mật thông tin của người mua; công khai chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh, giấy đăng ký lưu hành, bao bì thương phẩm…

Cơ sở bán lẻ thuốc tư vấn, hướng dẫn cách sử dụng thuốc trực tuyến cho người mua và vận chuyển thuốc theo quy định. Bộ Công Thương, Bộ Thông tin và Truyền thông và Bộ Công an hối hợp với Bộ Y tế trong việc quản lý kinh doanh theo phương thức thương mại điện tử trong lĩnh vực dược.

Bộ Y tế cho biết trong bối cảnh đổi mới liên tục của công nghệ và ảnh hưởng của tình hình đại dịch Covid-19 trong thời gian qua, việc mua bán theo phương thức thương mại điện tử ngày càng trở nên phổ biến. Tại Việt Nam, số lượng người tiêu dùng trên Internet trong năm 2015 là 23 triệu người, dự đoán đạt 40 triệu người trong năm 2025.

Chi tiêu hàng năm của người tiêu dùng Internet tại Việt Nam sẽ tăng từ 50 tỷ USD trong năm 2015 lên đến 99 tỷ USD trong năm 2025. Một số doanh nghiệp nước ngoài đã đề xuất Chính phủ Việt Nam khuyến khích thương mại điện tử cho dược phẩm đi kèm các biện pháp kiểm soát chất lượng.

Bộ Y tế cho rằng việc kinh doanh dược theo phương thức thương mại điện tử là xu hướng tất yếu; cung cấp nhiều cơ hội cho các nhà bán lẻ mở thêm kênh bán hàng, thị trường mới; quảng bá sản phẩm và mở rộng khả năng kinh doanh của doanh nghiệp.

Nội dung này chưa được quy định tại Luật Dược năm 2016, tuy nhiên nhiều các trang thương mại điện tử bán thuốc đã hoạt động thời gian qua. Do đó, Bộ Y tế cho rằng cần xây dựng quy định để tránh khoảng trống pháp lý đối với vấn đề này.

Sơn Hà