8 triệu USD đảm bảo an ninh nguồn nước sông Mã, Cả

Thông tin được đưa ra tại hội thảo khởi động dự án Thúc đẩy an ninh nguồn nước và Môi trường cho các lưu vực sông xuyên biên giới sông Mã, sông Neun – Cả và các vùng ven biển liên quan do Bộ Tài nguyên và Môi trường và Cục Tài nguyên nước Lào tổ chức tại Hà Nội sáng 12/3.

Dự án do Quỹ ủy thác GEF-7 tài trợ, triển khai từ nay đến hết năm 2028 tại 6 tỉnh của Việt Nam gồm Hòa Bình, Nghệ An, Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Sơn La, Điện Biên và hai tỉnh của Lào là Xiengkhuang và Houaphanh.

Ông Riem Dam, Cố vấn trưởng kỹ thuật, Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên quốc tế – đơn vị chủ trì dự án, kỳ vọng dự án sẽ đạt được sự đồng thuận giữa các quốc gia về vấn đề xuyên biên giới chính; tăng cường an ninh nguồn nước, đảm bảo bền vững môi trường; đảo ngược xu hướng thoái hóa đất ở hai lưu vực.

Dự án sẽ gồm 5 hợp phần, trong đó hợp phần 3 từ năm thứ hai đến thứ tư là các hoạt động thí điểm thực địa như xây hệ thống cảnh báo lũ sớm cấp cộng đồng; cải tiến hệ thống giám sát tích hợp với các trạm thủy văn, nước mặt và nước ngầm; xây dựng kế hoạch phòng chống lũ xuyên biên giới, giảm thiểu hạn hán, trồng rừng, quản lý đất ngập nước.

Ông Ngô Mạnh Hà, Cục phó Quản lý Tài nguyên nước (Bộ Tài nguyên và Môi trường), đánh giá sông Mã và sông Neun – Cả có vị trí đặc biệt quan trọng, quy mô và nhiều đặc điểm tương đồng. Những năm qua, hai lưu vực sông gặp phải thách thức chung như việc sử dụng nguồn nước và biến đổi khí hậu đã làm thay đổi đáng kể đặc điểm dòng chảy. Việc gia tăng lượng nước khai thác do tăng trưởng dân số và phát triển kinh tế nhanh đã ảnh hưởng đến dòng chảy và môi trường. Việc xả lũ khẩn cấp trong các đợt lũ cực đoan gây ra tình trạng ngập lụt.

Sông Mã dài 512 km, trong đó phần trên lãnh thổ Việt Nam là 410 km. Lực vực sông Mã rộng gần 28.500 km2, phần ở Việt Nam rộng hơn 17.500 km2. Sông chủ yếu chảy giữa vùng rừng núi, trung du và là nguồn chủ yếu tạo nên đồng bằng Thanh Hóa (lớn thứ ba ở Việt Nam).Hệ thống sông Neun – Cả (Lam) có tổng diện tích lưu vực là hơn 27.000 km2, trong đó đoạn trên Việt Nam dài hơn 500 km, diện tích lưu vực hơn 18.000 km2. Sông Cả là một trong hai sông lớn nhất Bắc Trung Bộ với các phụ lưu như sông Ngàn Phố, Ngàn Sâu, La, Hiếu.