Theo đó, phụ nữ sau mãn kinh bị giảm thể tích chất xám tại các vùng não chịu trách nhiệm về trí nhớ và điều chỉnh cảm xúc.
Các nhà khoa học đã phân tích dữ liệu từ Ngân hàng Sinh học Vương quốc Anh (UK Biobank) với sự tham gia của gần 125.000 phụ nữ. Các tình nguyện viên được chia thành ba nhóm gồm những người chưa mãn kinh, đã mãn kinh không dùng liệu pháp thay thế hormone (HRT), và đã mãn kinh có sử dụng HRT. Khoảng 11.000 người trong số đó đã được chụp cộng hưởng từ (MRI) để kiểm tra chi tiết cấu trúc não bộ.
Kết quả hình ảnh cho thấy phụ nữ sau mãn kinh bị giảm đáng kể thể tích chất xám, bất kể họ có sử dụng liệu pháp hormone hay không. Các khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất bao gồm hồi hải mã (chịu trách nhiệm hình thành và lưu trữ ký ức), vỏ não nội khứu (cửa ngõ truyền thông tin trong não) và vỏ não đai trước (nơi quản lý cảm xúc và sự tập trung).
Giáo sư Barbara Sahakian, tác giả cấp cao của nghiên cứu, nhận định rằng những vùng não này chính là nơi thường bị ảnh hưởng bởi bệnh Alzheimer. Bà cho rằng mãn kinh có thể khiến phụ nữ dễ bị tổn thương hơn, phần nào giải thích lý do số ca mắc chứng sa sút trí tuệ ở phụ nữ nhiều gần gấp đôi so với nam giới.
Bên cạnh thay đổi cấu trúc não, nghiên cứu cũng chỉ ra phụ nữ sau mãn kinh có tỷ lệ lo âu, trầm cảm và mất ngủ cao hơn. Đáng chú ý, dù liệu pháp HRT được kê đơn phổ biến, nó không ngăn chặn được sự mất chất xám hay các vấn đề tâm lý này. Nhóm dùng HRT thậm chí báo cáo mức độ lo âu cao hơn, nhưng các nhà nghiên cứu cho rằng điều này có thể do họ vốn đã có triệu chứng nặng trước khi bắt đầu điều trị.
Tuy nhiên, HRT lại có tác dụng tích cực đối với tốc độ phản ứng. Trong khi trí nhớ không có sự khác biệt lớn giữa các nhóm, phụ nữ sau mãn kinh không dùng HRT có tốc độ phản ứng chậm hơn rõ rệt. Tiến sĩ Katharina Zühlsdorff ví von rằng mãn kinh dường như đẩy nhanh quá trình lão hóa tự nhiên khiến phản xạ chậm lại, nhưng liệu pháp HRT đóng vai trò như một “bộ phanh”, giúp làm chậm quá trình này.
Tiến sĩ Christelle Langley, thành viên nhóm nghiên cứu, nhấn mạnh rằng vì mãn kinh là sự kiện thay đổi cuộc đời mà hầu hết phụ nữ phải trải qua, việc duy trì lối sống lành mạnh như tập thể dục và ăn uống điều độ là cực kỳ quan trọng để giảm thiểu tác động. Bà cũng kêu gọi xã hội cần quan tâm hơn đến sức khỏe tinh thần của phụ nữ trong giai đoạn này và khuyến khích họ không ngần ngại tìm kiếm sự trợ giúp khi gặp khó khăn.
Nguồn tin: https://baotintuc.vn/suc-khoe/canh-bao-man-kinh-gay-suy-giam-chat-xam-tai-cac-vung-nao-quan-trong-20260208062029675.htm
