Trong năm chuyển tiếp 2026, Bộ Tài chính kiến nghị áp dụng cơ chế chi riêng cho Cục Thuế, Hải quan và Kho bạc Nhà nước nhằm bảo đảm không gián đoạn hoạt động thu ngân sách, chống buôn lậu và vận hành hệ thống tài chính công, khi các định mức chi mới chưa kịp ban hành…
Theo báo cáo tờ trình của Bộ Tài chính, các
cơ chế tài chính và thu nhập đặc thù đang áp dụng đối với Cục Thuế, Hải quan và Kho bạc Nhà nước trong
thời gian qua đã phát huy vai trò tích cực trong việc nâng cao hiệu quả hoạt
động, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao và tạo điều kiện cải thiện đời sống
cán bộ, công chức.
Nhờ cơ chế này, các đơn vị có thêm dư địa chủ động đầu tư cơ
sở vật chất, hiện đại hóa trang thiết bị và tăng cường trách nhiệm của người
đứng đầu trong tổ chức thực thi nhiệm vụ.
Tuy nhiên, Bộ Tài chính cho biết phần lớn các chính sách nói trên được ban hành từ giai đoạn
2013–2020, do đó không
còn phù hợp với Luật Ngân sách nhà nước số 89/2025/QH15 cũng như mô hình tổ
chức và yêu cầu quản lý mới của từng ngành.
Trong năm ngân sách 2026, khi định mức mới chưa được ban hành thì các khoản chi đặc thù này chưa có căn cứ pháp lý để triển khai, có thể tạo ra khoảng trống trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Điều này tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến công tác thu ngân sách, phòng chống buôn lậu, bảo đảm an toàn kho quỹ và vận hành các hệ thống công nghệ thông tin dùng chung.
(Tờ trình Bộ Tài chính)
Trong
khi đó, theo lộ trình triển khai Luật Ngân sách nhà nước mới (có hiệu
lực từ năm 2026) và Chương trình xây dựng pháp luật năm 2026, Chính phủ dự kiến
trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành nghị quyết về tiêu chuẩn, tiêu chí và
định mức phân bổ chi ngân sách nhà nước năm 2027 để áp dụng thống nhất trong
toàn hệ thống. Bộ tiêu chuẩn mới dự kiến được trình vào tháng 3/2026 và thông
qua trong tháng 5/2026.
Trong quá trình xây dựng định mức chi mới, Bộ
Tài chính sẽ lồng ghép các khoản chi mang tính đặc thù của Cục Thuế, Cục Hải
quan và Kho bạc Nhà nước vào hệ thống chung, thay cho các cơ chế riêng rẽ trước
đây.
Từ yêu cầu thực tiễn đó, Bộ Tài chính kiến
nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành nghị quyết riêng về cơ chế tài chính áp
dụng cho Cục Thuế, Cục Hải quan và Kho bạc Nhà nước trong năm 2026.
Theo dự thảo nghị quyết,
trong năm 2026, ba cơ quan này sẽ được áp dụng 11 khoản chi phục vụ nhiệm vụ mang tính đặc thù,
bao gồm: (1) Chi ủy nhiệm thu thuế; (2) Chi mua vật tư ấn chỉ của Cục Thuế, Cục
Hải quan; (3) Chi bồi thường thiệt hại cho tổ chức và cá nhân; (4) Các khoản
chi về chống buôn lậu, kiểm tra, kiểm soát, tình báo hải quan; (5) Chi huấn
luyện và nuôi chó nghiệp vụ, chi quản lý rủi ro và chi thực hiện một số nghiệp
vụ đặc thù khác
Ngoài ra, còn có các khoản chi chuyên môn của ngành hải quan như: ủy nhiệm
thu thuế; thuê luật sư bảo vệ quyền lợi của Nhà nước, của cơ quan hải quan
trước toà án; trưng cầu giám định về phân tích phân loại hàng hóa; chi chuyển
phát nhanh seal định vị điện tử; (7) Kinh phí duy trì hoạt động Cổng thông tin
thương mại quốc gia (Cổng VTIP); (8) Chi đảm bảo điều kiện làm việc, ăn, nghỉ
cho lực lượng cảnh sát bảo vệ mục tiêu của Kho bạc Nhà nước; (9) Chi tiền lương
và chi hoạt động cho viên chức làm việc trong cơ quan hành chính; (10) Chi phát
hành, thanh toán trái phiếu Chính phủ và (11) Chi trực bảo vệ các trụ sở Kho bạc
Nhà nước có kho tiền và trực quản trị trung tâm dữ liệu công nghệ thông tin.
Liên quan đến xử lý số dư
các quỹ tài chính của Kho bạc Nhà nước đến ngày 31/12/2024, dự thảo cho phép Quỹ phát triển
hoạt động ngành được sử dụng tiếp cho các dự án đã phê duyệt nhưng dừng triển
khai do sắp xếp tổ chức bộ máy; bổ sung cho các dự án đầu tư công trung hạn
giai đoạn 2026–2030; cải tạo, sửa chữa trụ sở Kho bạc Nhà nước khu vực và phòng
giao dịch; vận hành hệ thống thông tin ngân sách và kế toán nhà nước số giai
đoạn 2027–2030. Phần còn dư sẽ nộp ngân sách nhà nước.
Đối với Quỹ dự phòng ổn
định thu nhập, quỹ này được
sử dụng để bổ sung nguồn thực hiện chính sách cải cách tiền lương đến hết năm
2026, phần còn dư nộp ngân sách nhà nước. Cuối cùng, quỹ khen thưởng và Quỹ phúc lợi tiếp tục
được sử dụng theo chế độ hiện hành đến hết năm 2026, sau đó nộp ngân sách nhà
nước phần còn dư.
Về cơ chế tiền lương và thu nhập, Bộ Tài chính đề xuất tiếp tục bảo lưu chênh lệch tiền lương
và thu nhập tăng đối với cán bộ, công chức, viên chức đang hưởng chế độ cũ, cho
đến khi hoàn tất chuyển đổi sang cơ chế tiền lương thống nhất theo quy định của
Nhà nước.
Theo đánh giá của Bộ
Tài chính, việc ban hành Nghị
quyết về cơ chế tài chính đối với Cục Thuế, Cục Hải quan, Kho bạc Nhà nước áp dụng cho năm 2026 không
chỉ nhằm thể chế hóa chủ trương rà soát, điều chỉnh các cơ chế tài chính và thu
nhập đặc thù, mà còn giúp duy trì sự ổn định
hoạt động của hệ thống Thuế, Hải quan và Kho bạc Nhà nước, tránh gián đoạn
nhiệm vụ trong năm chuyển tiếp của chu kỳ ngân sách mới.
-Mai Nhi
Nguồn tin: https://vneconomy.vn/thue-hai-quan-va-kho-bac-duoc-de-nghi-ap-dung-11-khoan-chi-dac-thu.htm
