Năm 2025, nền kinh tế có thời cơ, thuận lợi và khó khăn, thách thức đan xen, nhưng khó khăn, thách thức nhiều hơn, nhất là từ các yếu tố bất lợi bên ngoài và tình hình thiên tai, bão lũ, “bão chồng bão, lũ chồng lũ” trong nửa cuối năm…
Những diễn biến này đã tác động đến việc thực hiện các nhiệm
vụ tài chính – ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, công tác thu, điều hành chi ngân
sách nhà nước đã được thực hiện theo đúng dự toán, đáp ứng các nhu cầu phát triển
kinh tế – xã hội, quốc phòng, an ninh, quản lý nhà nước và thanh toán các khoản
nợ đến hạn…
Tình hình thế giới năm 2025 tiếp tục bất ổn, phát sinh nhiều
khó khăn, thách thức lớn; giao tranh tại nhiều điểm nóng chưa chấm dứt do cạnh
tranh chiến lược giữa các cường quốc và chủ nghĩa dân tộc đe dọa an ninh, hòa
bình của khu vực và thế giới; cuộc chiến thuế quan bùng nổ, thiên tai, biến đổi
khí hậu gây hậu quả nghiêm trọng, thách thức đối với đảm bảo an ninh năng lượng,
an ninh lương thực ngày càng gia tăng; lạm phát tiếp tục xu hướng giảm ở nhiều quốc
gia; nhiều nước sửa đổi chính sách vĩ mô nhằm thúc đẩy tăng trưởng; điều kiện
tài chính cải thiện nhờ lạc quan về tác động tiềm năng của công nghệ mới và là
động lực quan trọng để nâng cao sức cạnh tranh, năng suất lao động của các quốc
gia… tiếp tục là những nhân tố tác động đến tăng trưởng bền vững của nền kinh
tế toàn cầu và có ảnh hưởng lớn đến kinh tế – xã hội Việt Nam.
Tính đến cuối tháng 1/2026, hầu hết các tổ chức quốc tế đều
giữ nguyên hoặc nâng mức tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2025 từ 0,0 – 0,2 điểm
phần trăm so với các dự báo trước đó (đạt từ 2,3-3,2%), nhưng vẫn thấp hơn mức
tăng trưởng của năm 2024…
Năm 2025 là năm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với kinh
tế – xã hội Việt Nam, là năm cuối thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm
2021-2025 với quyết tâm tăng tốc, bứt phá, về đích, thực hiện mục tiêu tăng trưởng
từ 8% trở lên và chuẩn bị, củng cố các yếu tố nền tảng, đột phá phát triển đất
nước, tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới; thực hiện “cuộc cách mạng” về
tinh gọn tổ chức bộ máy; tiến hành Đại hội Đảng các cấp tiến tới Đại hội XIV của
Đảng.
Nền kinh tế có thời cơ, thuận lợi và khó khăn, thách thức
đan xen, nhưng khó khăn, thách thức nhiều hơn, nhất là từ các yếu tố bất lợi
bên ngoài và tình hình thiên tai, bão lũ, “bão chồng bão, lũ chồng lũ” trong nửa
cuối năm… nên Quốc hội, Chính phủ đã tiếp tục thực hiện và ban hành thêm một số
chính sách thu theo hướng miễn, giãn, giảm thuế suất để hỗ trợ doanh nghiệp và
người dân khôi phục sản xuất kinh doanh với quy mô lớn. Do đó, đã ảnh hưởng trực
tiếp đến tỷ lệ huy động vào ngân sách Nhà nước năm 2025.
Những diễn biến này cũng tác động tới tình hình kinh tế – xã
hội trong nước, đến việc thực hiện các nhiệm vụ tài chính – ngân sách Nhà nước năm 2025 như:
tiếp tục giảm 2 điểm % thuế giá trị gia tăng (giảm từ 10% xuống còn 8%), giảm
thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu, giảm tiền cho thuê đất… Ước tính đến hết
tháng 12/2025, tổng số miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí và tiền thuê đất
cho doanh nghiệp và người dân đạt khoảng 250,9 nghìn tỷ đồng (gia hạn khoảng
122 nghìn tỷ đồng; miễn, giảm khoảng 128,9 nghìn tỷ đồng).
Các giải pháp chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ
phí, tiền thuê đất được ban hành, thực hiện trong năm 2025 (với quy mô hỗ trợ lớn,
phạm vi hỗ trợ rộng) đã phát huy hiệu quả tích cực, hỗ trợ kịp thời các hoạt động
sản xuất – kinh doanh, ứng phó kịp thời với những tác động tiêu cực từ chính
sách thuế quan của Mỹ; tạo thêm việc làm cho người lao động, góp phần kiểm soát
lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm an sinh xã hội.
THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC VƯỢT 34,74% DỰ TOÁN
Theo số liệu của Bộ Tài chính, tổng thu ngân sách nhà nước năm 2025 ước đạt 2.650,1 nghìn tỷ đồng, tăng 34,74% dự toán năm 2025,
tăng 29,67% so với ước thực hiện năm 2024 (biểu đồ 1). Mức thu này đã đạt tỷ lệ
động viên vào ngân sách Nhà nước khoảng 20,63% GDP. Như vậy, 2025 là năm Việt Nam có tỷ lệ động
viên vào ngân sách Nhà nước so với GDP đạt mức cao nhất trong 10 năm qua (giai đoạn từ
2016-2025); số thực hiện thu ngân sách Nhà nước năm 2025 đều tốt hơn so với 9 năm còn lại (cả
về so với số thực hiện của năm trước và dự toán của năm đó).
Nguyên nhân thu ngân sách Nhà nước năm 2025 đạt mức cao hơn dự toán khá
nhiều là do sự phát triển khá mạnh của kinh tế Việt Nam (tăng trưởng GDP năm
2025 so với năm 2024 đạt 8,02%) và trụ vững trước những biến động từ thị trường
thế giới. Cùng với đó, Bộ Tài chính đã phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa
phương tổ chức thực hiện tốt các luật thuế và nhiệm vụ thu ngân sách Nhà nước năm 2025 ngay từ
những ngày đầu, tháng đầu năm; mở rộng cơ sở thuế, kiểm tra, rà soát toàn bộ số
doanh nghiệp đăng ký kinh doanh, quản lý các nguồn thu trên địa bàn để thu
đúng, thu đủ, thu kịp thời các khoản thu theo quy định của pháp luật.
Đẩy mạnh chống thất thu ở các lĩnh vực, địa bàn trọng điểm,
còn nhiều rủi ro, nhất là đất đai, kinh doanh bất động sản, thương mại điện tử,
giao dịch xuyên biên giới, hộ kinh doanh thuế khoán… Đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng
dụng công nghệ thông tin, đưa hoạt động quản lý thuế lên môi trường số, cung cấp
dịch vụ thuế dựa trên công nghệ số. Tăng cường công tác hỗ trợ người nộp thuế
thông qua ứng dụng trí tuệ nhân tạo, tuyên truyền, phổ biến pháp luật, tạo thuận
lợi cho người dân, doanh nghiệp…
Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Kinh tế Việt Nam Thế giới 2025 – 2026 phát hành ngày 19/03/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/kinh-te-viet-nam-va-the-gioi-2025-2026.html
-Phạm Minh Thụy
Nguồn tin: https://vneconomy.vn/ngan-sach-nha-nuoc-nam-2025-va-du-toan-2026.htm
