Tuần này là một tuần quan trọng của các nhà hoạch định chính sách tiền tệ toàn cầu, khi một loạt ngân hàng trung ương hàng đầu thế giới có cuộc họp chính sách giữa lúc thị trường năng lượng biến động mạnh do các động thái khó lường liên quan tới cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Iran…
Giới phân tích cho rằng trong bối cảnh như vậy, các ngân hàng trung ương lớn có thể sẽ chọn “án binh bất động” thay vì tăng lãi suất để chống lạm phát. Đây sẽ là một quyết định không dễ dàng, bởi mà cú sốc giá năng lượng lần thứ hai trong vòng 5 năm trở lại đây đang khiến cho công tác dự báo giá cả của các nhà hoạch định chính sách trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.
Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), Ngân hàng Nhật Bản (BOJ), Ngân hàng Trung ương Canada (BOC) và Ngân hàng Trung ương Anh (BOE) đều sẽ đưa ra quyết định về lãi suất trong tuần này. Tuy nhiên, với tình hình bất ổn tại vùng Vịnh và sự thiếu rõ ràng về việc cú sốc năng lượng sẽ ảnh hưởng ra sao đến tăng trưởng và lạm phát, các cơ quan này có thể sẽ chọn cách chờ đợi và quan sát.
Trao đổi với tờ báo Financial Times, ông Tomasz Wieladek – chiến lược gia vĩ mô châu Âu tại công ty đầu tư T Rowe Price – cho rằng cách tiếp cận đúng đắn cho các ngân hàng trung ương lúc này là “chờ xem”.
Cuộc chiến tại Vùng Vịnh đã đưa các nhà hoạch định chính sách tiền tệ vào một tình huống chưa từng có tiền lệ, buộc họ phải đánh giá các rủi ro địa chính trị và những diễn biến khó lường của thị trường hàng hóa, cũng như mối đe dọa mà những yếu tố này đặt ra đối với mục tiêu lạm phát của họ.
Ông Sebastian Barrack, người đứng đầu bộ phận hàng hóa tại công ty quản lý quỹ đầu cơ Citadel, nhận định tại một hội nghị ở Thụy Sỹ rằng các bài đăng trên mạng xã hội của Tổng thống Donald Trump trong thời gian chiến tranh giữa Mỹ với Iran đã thay đổi cách vận hành thị trường dầu mỏ toàn cầu. Các nhà giao dịch phải xoay sở liên tục để thích ứng trước sự biến động do các thông điệp thường xuyên mà ông Trump đưa ra và phản ứng từ phía Iran.
Thay vì tập trung vào một dự báo chủ chốt, các nhà hoạch định chính sách đang đặt trọng tâm lớn hơn vào các kịch bản có tính đến một loạt các hệ quả khác nhau có thể trở thành hiện thực trong cuộc chiến ở Trung Đông. Những ký ức về đợt tăng bùng nổ vào năm 2021 và 2022, khi nhiều ngân hàng trung ương bị cho là hành động quá chậm trong việc kiềm chế đà leo thang của giá cả, vẫn còn mới trong tâm trí họ.
Ông Jens Larsen, một cựu quan chức BOE hiện làm việc tại công ty tư vấn Eurasia Group, cho biết: “Đối với một nhà ngân hàng trung ương đã quen với việc suy nghĩ về định giá theo chi phí cận biên và sự phát triển của thị trường lao động, đây là một thách thức”.
Thị trường tài chính đặt cược nghiêng về khả năng ECB có hai lần tăng lãi suất trong năm nay, từ mức hiện tại là 2%. Tuy nhiên, tuần trước, nhà kinh tế trưởng của ECB, ông Philip Lane, đã nói rõ rằng cơ quan này không muốn đưa ra quyết định một cách vội vàng.
Ông nói trong một cuộc thảo luận tại Frankfurt: “Cho đến khi chúng ta biết thêm rõ cuộc chiến này sẽ kéo dài bao lâu, thực sự rất khó để biết liệu đây có phải là một vấn đề tạm thời hay một cú sốc lớn hơn nhiều đối với nền kinh tế châu Âu”.
Nhà kinh tế Jens Eisenschmidt của ngân hàng Morgan Stanley cho rằng thời điểm mà ECB có thể “đánh giá đúng đắn liệu có cần hành động hay không sẽ không đến trước tháng 6, thậm chí có thể còn muộn hơn”.
So với hầu hết các ngân hàng trung ương phương Tây khác, bao gồm Fed và BOE, ECB đang ở “vị thế tốt hơn” – theo bà Katharine Neiss, nhà kinh tế trưởng châu Âu của công ty PGIM Fixed Income. “ECB thực sự là ngân hàng trung ương duy nhất đã đưa được lạm phát trở lại mức 2%”, bà nhấn mạnh.
Quyết định lãi suất của ECB sẽ được đưa ra vào ngày thứ Năm (30/4)
Các nhà hoạch định chính sách tại Fed sẽ bỏ phiếu vào lãi suất vào ngày thứ Tư (29/4), với khả năng gần như chắc chắn sẽ giữ nguyên lãi suất quỹ liên bang ở khoảng 3,5-3,75%. Fed được dự báo sẽ gác lại khả năng cắt giảm lãi suất cho đến khi có được cái nhìn rõ ràng hơn về việc liệu cuộc chiến Iran có cản trở khả năng đạt được mục tiêu lạm phát 2% của họ hay không, hoặc gây tổn hại đến thị trường việc làm Mỹ vốn đã suy yếu hay không.
Lạm phát ở Mỹ tính theo chỉ số giá tiêu dùng cá nhân (PCE) – thước đo lạm phát chính của Fed – còn ở mức 2,8% trong tháng 2, cao hơn nhiều so với mục tiêu 2%.
Một số quan chức hàng đầu trong Fed đã bắt đầu lên tiếng cảnh báo về rủi ro lạm phát leo thang trở lại. Thống đốc Fed Chris Waller trong tháng này đã cảnh báo rằng một loạt cú sốc giá cả – không chỉ phát sinh từ cuộc chiến, mà còn từ các chính sách thương mại của Trump – đe dọa gây xói mòn niềm tin của công chúng Mỹ vào Fed trong việc kiểm soát áp lực giá cả. Ông Waller cho rằng giá năng lượng duy trì ở mức cao càng lâu, mức lạm phát cao hơn càng có thể “ăn sâu” vào nền kinh tế Mỹ – và các hộ gia đình và doanh nghiệp sẽ bắt đầu kỳ vọng áp lực giá cả tăng cao kéo dài.
Về BOJ, thị trường gần đây đã tính đến khả năng cơ quan này sẽ tăng lãi suất từ mức 0,75% trong tuần này. Tuy nhiên, trong cuộc họp kết thúc vào ngày thứ Ba (28/4), BOJ đã giữ nguyên lãi suất ở mức này.
Động lực phía sau quyết định trên là sự bất định do xung đột ở Vùng Vịnh, cùng với những lo ngại về rủi ro mà Nhật Bản phải đối mặt ở vị thế một nước phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng và nguyên liệu thô quan trọng cho các ngành công nghiệp sản xuất trong nước. Đã có 3 thành viên trong hội đồng chính sách tiền tệ của BOJ phản đối quyết định giữ nguyên lãi suất, thay vào đó ủng hộ nâng lãi suất lên 1%.
Cũng tại cuộc họp này, BOJ nâng mạnh dự báo lạm phát lõi của Nhật Bản cả năm tài khóa 2026 lên 2,8%, từ mức dự báo 1,9% trước đó. Dự báo về tăng trưởng kinh tế Nhật trong tài khóa này giảm mạnh về 0,5% từ 1%.
Sau cuộc họp của BOJ, giới chuyên gia dự báo cơ quan này sẽ tăng lãi suất lên 1% trong cuộc họp vào giữa tháng 6.
Tương tự, hồi tháng 3, thị trường đã rộ lên đồn đoán rằng BOE sẽ sớm nâng lãi suất từ mức 3,75%. Nhưng hiện tại, thị trường đã giảm đặt cược vào một động thái tăng lãi suất trong cuộc họp tuần này của BOE, sau khi Thống đốc Andrew Bailey phát tín hiệu rằng nhà đầu tư đã quá nóng vội.
Quyết định lãi suất của BOE sẽ được đưa ra vào ngày thứ Năm (30/4).
Các nhà hoạch định chính sách “đang chờ xem liệu câu chuyện của năm 2022, khi lạm phát tăng mạnh hơn nhiều so với dự báo, có tái diễn hay không. Họ không thể đưa ra kết luận dựa trên dữ liệu của một tháng”, ông Wieladek nói.
-An Huy
Nguồn tin: https://vneconomy.vn/ap-luc-lam-phat-dang-lon-cac-ngan-hang-trung-uong-lon-co-the-an-binh-bat-dong-trong-tuan-nay.htm
