Luỹ kế 4 tháng, tổng vốn vay của Chính phủ đạt 132.641 tỷ đồng, tương đương 13,7% kế hoạch trong khi tổng nghĩa vụ trả nợ lên tới 172.865 tỷ đồng. Chênh lệch lớn giữa vay và trả nợ cho thấy áp lực tài khóa trong những tháng đầu năm, song các chỉ tiêu nợ công vẫn trong giới hạn cho phép…
Báo cáo về tình hình ước thực hiện vay và trả nợ
công trong tháng 4/2026, do Bộ Tài chính vừa công bố, cho thấy các nghĩa vụ tài chính tiếp tục được đảm
bảo đúng hạn, trong khi tiến độ huy động vốn vẫn đang bám sát kế hoạch đề ra.
Theo báo cáo, đối với hoạt
động huy động vốn trong nước, hoạt động phát hành trái phiếu Chính phủ tiếp tục
là kênh huy động vốn chủ đạo. Riêng trong tháng 4/2026, khối lượng phát hành đạt
45.455 tỷ đồng, tương đương 9,1% kế hoạch đấu thầu cả năm là 500.000 tỷ đồng.
Căng thẳng địa chính trị tại khu vực Trung Đông tiếp tục tạo ra các yếu tố bất định đối với kinh tế vĩ mô và tâm lý nhà đầu tư. Điều này phần nào ảnh hưởng đến nhu cầu đầu tư vào trái phiếu Chính phủ, thể hiện qua mức độ tham gia đấu thầu trên thị trường sơ cấp. Cụ thể, tổng khối lượng gọi thầu tính đến ngày 27/4/2026 đạt 58.000 tỷ đồng, song lượng đăng ký dự thầu chỉ đạt hơn 37.000 tỷ đồng, trong đó các tổ chức bảo hiểm xã hội chiếm tỷ trọng lớn nhất với 56,2%, tiếp đến là các ngân hàng thương mại là 32,4% và còn lại là các định chế tài chính khác.
Các chỉ tiêu phát hành có sự điều chỉnh so với cuối năm trước, trong đó kỳ
hạn bình quân đạt 9,96 năm, tăng
0,26 năm so với thời điểm cuối năm 2025. Lãi suất phát hành bình quân ở
mức 4,09%/năm, tăng 0,81 điểm phần trăm, trong khi thời gian đáo hạn bình quân
của danh mục trái phiếu đạt 8,41 năm.
Đáng chú ý, trong tháng không phát sinh hoạt động vay mới cũng như hoàn trả
gốc từ nguồn ngân quỹ nhà nước của ngân sách trung ương.
Đối với nguồn vốn vay nước ngoài, trong tháng
4/2026, Chính phủ không ký kết
thêm hiệp định vay mới. Tính chung bốn tháng đầu năm 2026, đã có một thỏa thuận vay
được ký với giá trị 50 tỷ Yên, tương đương khoảng 323,2 triệu USD.
Hoạt động giải ngân trong tháng 4 đạt khoảng 792 tỷ đồng, trong đó phần cấp
phát và cho vay lại lần lượt chiếm khoảng 378 tỷ đồng và 414 tỷ đồng. Tổng giá
trị giải ngân vốn vay nước ngoài từ đầu năm đến nay đạt 7.085 tỷ đồng, trong đó
cho vay lại 2.657 tỷ đồng.
Tổng hợp cả hai nguồn trong và
ngoài nước, trong tháng 4/2026, Chính phủ đã huy động khoảng 46.247 tỷ đồng.
Bộ Tài chính cho biết phần lớn
nguồn vốn này, khoảng 45.833 tỷ đồng vay cho ngân sách trung ương, trong khi 414 tỷ đồng còn lại
phục vụ cho vay lại. Tính từ đầu năm 2026, tổng vay trong và ngoài nước đạt 132.641 tỷ đồng, tương đương 13,7% kế hoạch năm 2026.
Về nghĩa vụ trả nợ, Bộ Tài chính cho biết trong
tháng 4/2026, tổng số tiền trả nợ của Chính phủ đạt khoảng 32.111 tỷ đồng.
Trong đó,
trả nợ trực tiếp của ngân sách trung ương chiếm 30.459 tỷ đồng, còn lại 1.652
tỷ đồng là nghĩa vụ trả nợ từ các khoản vay cho vay lại. Lũy kế bốn tháng, tổng nghĩa vụ trả nợ đạt 172.865
tỷ đồng, tương đương 32,5% kế
hoạch bao gồm 163.982 tỷ đồng trả nợ trực tiếp và 8.883 tỷ đồng
từ các khoản cho vay lại.
Liên quan đến nợ được Chính phủ bảo lãnh, trong
tháng 4/2026 không phát sinh hoạt động phát hành trái phiếu mới tại hai ngân hàng
chính sách.
Cụ thể, Ngân hàng Phát triển Việt Nam không phát hành trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh
cũng như không thực hiện trả nợ trong kỳ với
dư nợ trong kỳ duy trì ở
mức khoảng 71.261 tỷ đồng. Trong khi đó, Ngân hàng Chính sách xã hội không phát
hành trái phiếu được Chính phủ bảo
lãnh, chỉ thực hiện trả lãi khoảng 2 tỷ đồng với dư nợ khoảng 72.981 tỷ
đồng.
Đồng thời, trong tháng 4/2026 cũng không thực hiện
cấp mới bảo lãnh Chính phủ cho các dự án, chương trình vay vốn trong nước và nước
ngoài.
Theo đó, các dự án vay
trong nước không phát sinh rút vốn nhưng
đã trả nợ gốc khoảng 194 tỷ đồng và lãi khoảng 47 tỷ đồng, đưa dư nợ xuống còn
4.868 tỷ đồng. Đối với các dự án vay nước ngoài, không có giải ngân mới, song
đã trả nợ gốc khoảng 4.345 tỷ đồng và trả lãi khoảng 1.027 tỷ đồng với dư nợ còn
lại khoảng 47.958 tỷ đồng.
Ở cấp chính quyền địa phương, đến ngày 28/4/2026, không phát
sinh hoạt động tạm ứng hoặc thu hồi ngân quỹ nhà nước cũng như không có dư nợ tạm ứng ngân quỹ nhà nước của địa phương. Đồng thời, không có hoạt
động phát hành trái phiếu chính quyền địa phương và không phát sinh nghĩa vụ nợ
phải trả.
Tuy nhiên, các địa phương vẫn tiếp tục tiếp cận nguồn vốn
vay lại từ Chính phủ, với giá trị rút vốn trong tháng 4/2026 đạt khoảng 402 tỷ đồng,
tương đương 16 triệu USD. Lũy kế từ đầu năm, thực hiện rút vốn vay của Chính phủ về cho địa phương vay lại khoảng
1.901 tỷ đồng, tương đương 75,6 triệu USD.
Bộ Tài chính đánh giá các chỉ tiêu an toàn nợ công tiếp tục được kiểm soát
trong giới hạn cho phép.
Theo đó, tỷ lệ nợ công so với GDP dự kiến ở mức 35–36%, thấp hơn đáng kể so
với trần 60%. Nợ Chính phủ khoảng 33–34% GDP so với ngưỡng 50%, còn nợ nước
ngoài của quốc gia ở mức 28–29% GDP, cũng dưới trần 50%.
Song song, nghĩa vụ trả nợ trực tiếp của Chính phủ so với thu ngân sách nhà
nước ở mức 20–21%, nằm trong giới hạn 25%. Đáng chú ý, nghĩa vụ trả nợ nước
ngoài của quốc gia so với kim ngạch xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ chỉ khoảng
4–5%, thấp hơn nhiều so với ngưỡng cảnh báo 25%.
Trong bối cảnh toàn cầu, theo báo cáo tài khóa công bố giữa tháng 4/2026 của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), nợ công thế giới đã lên tới gần 94% GDP trong năm 2025 và có thể vượt 100% GDP vào năm 2029. Những bất ổn địa chính trị, đặc biệt tại Trung Đông, được nhận định sẽ tiếp tục gây áp lực lên chi phí năng lượng, lương thực và ngân sách quốc phòng, qua đó làm gia tăng rủi ro đối với triển vọng tài khóa toàn cầu. Với kịch bản xấu hơn, nợ toàn cầu có thể vượt 117% GDP
-Hoàng Sơn
Nguồn tin: https://vneconomy.vn/4-thang-dau-nam-chinh-phu-huy-dong-hon-132000-ty-dong.htm
