Mùa hè năm ngoái, ông Trần (45 tuổi) trải qua một cơn đau dữ dội ở vùng lưng dưới. Cơn đau xuất hiện ở hông lưng phải, khiến ông toát mồ hôi lạnh, bồn chồn và phải nhập viện cấp cứu ngay trong đêm.
Kết quả chụp CT cho thấy một viên sỏi kích thước 0,7 cm nằm ở đoạn cuối niệu quản phải, gây tắc nghẽn đường tiết niệu và khiến thận bị giãn nhẹ. Điều khiến ông Trần khó hiểu là bản thân vốn nghĩ mình khỏe mạnh, vẫn uống nước thường xuyên nên không ngờ lại mắc sỏi thận. Ba tháng sau, trong lần tái khám, bác sĩ tiếp tục phát hiện thêm một viên sỏi nhỏ ở thận trái.
“Tôi đã làm sai điều gì?”, ông liên tục hỏi bác sĩ.
Theo các chuyên gia tiết niệu, sỏi thận hiếm khi xuất hiện “vô cớ”. Phần lớn bệnh nhân đều có những điểm chung liên quan đến lối sống, chế độ ăn uống hoặc tình trạng chuyển hóa của cơ thể. Nếu không phát hiện và điều chỉnh sớm, sỏi có thể gây tắc nghẽn đường tiết niệu, nhiễm trùng, thậm chí làm suy giảm chức năng thận theo thời gian.
Uống quá ít nước hoặc uống sai loại nước
Đây là nguyên nhân phổ biến hàng đầu dẫn đến sỏi thận. Mỗi ngày, thận phải lọc một lượng lớn máu để đào thải chất cặn bã qua nước tiểu. Khi cơ thể thiếu nước, nước tiểu sẽ trở nên cô đặc, làm tăng nồng độ các chất như canxi, oxalat và axit uric – những thành phần dễ kết tinh thành sỏi.
Ảnh minh hoạ
Nhiều người cho rằng mình uống đủ nước, nhưng thực tế phần lớn lượng nước lại đến từ trà đặc, cà phê hoặc nước ngọt có ga. Các loại đồ uống này có thể chứa nhiều oxalat, caffeine hoặc axit phosphoric – những chất làm tăng nguy cơ hình thành sỏi.
Theo bác sĩ, nước lọc vẫn là lựa chọn tốt nhất. Việc duy trì lượng nước tiểu trên 2 lít mỗi ngày là một trong những cách đơn giản nhưng hiệu quả để phòng ngừa sỏi thận.
Ăn mặn, ăn nhiều thực phẩm giàu oxalat và purin
Khi nhìn lại thói quen ăn uống, ông Trần thừa nhận bản thân thích đồ muối chua, món ăn đậm vị và thường xuyên ăn thực phẩm chế biến sẵn.
Chế độ ăn nhiều muối khiến thận tăng đào thải canxi qua nước tiểu, từ đó làm tăng nguy cơ hình thành sỏi canxi oxalat – loại sỏi phổ biến nhất hiện nay.
Ảnh minh hoạ
Ngoài ra, nhiều thực phẩm giàu oxalat như rau bina, rau dền, củ cải đường, các loại hạt, sô cô la hay trà đặc cũng có thể khiến nồng độ oxalat trong nước tiểu tăng cao nếu tiêu thụ thường xuyên.
Một nhóm thực phẩm khác cũng cần chú ý là đồ ăn giàu purin như nội tạng động vật, hải sản, nước dùng đậm đặc hoặc các món lẩu. Sau quá trình chuyển hóa, purin tạo ra axit uric – yếu tố không chỉ gây sỏi axit uric mà còn thúc đẩy sỏi canxi phát triển nhanh hơn.
Thừa cân, béo phì
Béo phì không chỉ ảnh hưởng tới tim mạch hay đường huyết mà còn liên quan mật thiết tới nguy cơ sỏi thận.
Những người thừa cân thường gặp các rối loạn chuyển hóa như tăng axit uric máu, kháng insulin hoặc tăng canxi niệu – các yếu tố làm nguy cơ hình thành sỏi tăng lên đáng kể.
Ông Trần cao 1,72 m nhưng nặng tới 85 kg. Sau khi giảm cân và điều chỉnh chế độ sinh hoạt, các chỉ số axit uric và canxi niệu của ông đã dần trở về mức ổn định hơn.
Sử dụng vitamin C liều cao trong thời gian dài
Ảnh minh hoạ
Nhiều người có thói quen bổ sung vitamin hoặc các chất dinh dưỡng thông qua thực phẩm chức năng nhưng lại không nắm rõ liều lượng và thành phần.
Đáng chú ý, việc sử dụng vitamin C liều cao trong thời gian dài có thể làm tăng lượng oxalat trong nước tiểu, từ đó thúc đẩy quá trình hình thành sỏi thận, đặc biệt khi dùng trên 1.000 mg mỗi ngày.
Các chuyên gia khuyến cáo nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ loại thực phẩm chức năng nào. Trong khi đó, vitamin C từ nguồn thực phẩm tự nhiên như rau xanh và trái cây thường an toàn hơn, đồng thời còn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Theo Toutiao
Nguồn tin: https://cafef.vn/soi-than-khong-xuat-hien-vo-co-nguoi-mac-benh-thuong-co-4-diem-chung-phat-hien-muon-nguy-co-suy-than-tang-cao-188260430110802037.chn
