Trong nhiều năm qua, các chuyên gia dinh dưỡng liên tục khuyến nghị mọi người nên ưu tiên thực phẩm tươi, nguyên chất, hạn chế phụ gia và giảm tiêu thụ thực phẩm siêu chế biến.
UPFs là những thực phẩm trải qua nhiều công đoạn chế biến công nghiệp, thường được bổ sung chất tạo màu, tạo hương, chất tạo ngọt, chất nhũ hóa và nhiều loại phụ gia khác nhằm cải thiện hương vị, hình thức cũng như kéo dài thời hạn sử dụng.
Nhiều loại thực phẩm phổ biến trong siêu thị như sốt mì Ý đóng sẵn, các bữa ăn chế biến sẵn… đều thuộc nhóm thực phẩm siêu chế biến do chứa nhiều đường, chất béo và muối.
Một nghiên cứu công bố trên British Medical Journal (BMJ) năm 2024 đã tổng hợp dữ liệu của khoảng 9,9 triệu người trên toàn thế giới và phát hiện việc tiêu thụ thực phẩm siêu chế biến có liên quan đến hơn 30 tình trạng sức khỏe khác nhau.
Ảnh minh họa
Theo định nghĩa của nhóm nghiên cứu, thực phẩm siêu chế biến bao gồm các sản phẩm đóng gói như bánh nướng công nghiệp, đồ ăn vặt, nước ngọt có gas, ngũ cốc ăn sáng nhiều đường, thực phẩm chế biến sẵn hoặc chỉ cần hâm nóng để ăn.
Các tác giả cho biết những sản phẩm này “trải qua nhiều quy trình chế biến công nghiệp và thường chứa chất tạo màu, chất nhũ hóa, hương liệu cùng nhiều phụ gia khác”.
Ngoài ra, chúng thường có hàm lượng đường bổ sung, chất béo và muối cao, trong khi lại nghèo vitamin và chất xơ.
Những vấn đề sức khỏe có liên quan đến thực phẩm siêu chế biến
Nghiên cứu ghi nhận việc tiêu thụ nhiều thực phẩm siêu chế biến có liên quan đến hơn 30 bệnh và tình trạng sức khỏe, nổi bật gồm bệnh tim mạch, lo âu và trầm cảm, đái tháo đường type 2, béo phì, rối loạn giấc ngủ, hen suyễn, một số loại ung thư và cholesterol cao.
Các nhà nghiên cứu kết luận: “Những phát hiện này cho thấy cần khẩn trương thực hiện thêm các nghiên cứu về cơ chế cũng như triển khai các biện pháp y tế công cộng nhằm giảm tiêu thụ thực phẩm siêu chế biến để cải thiện sức khỏe cộng đồng.”
Tuy vậy, nhóm nghiên cứu cũng lưu ý rằng nghiên cứu này không khẳng định bản thân quá trình chế biến là nguyên nhân trực tiếp gây bệnh. Nguy cơ có thể đến từ việc các sản phẩm này chứa nhiều đường, muối và chất béo hơn là do mức độ chế biến.
Những thực phẩm siêu chế biến phổ biến
Theo nghiên cứu, các nguồn thực phẩm siêu chế biến thường gặp gồm:
– Bánh mì sản xuất công nghiệp.
– Các bữa ăn chế biến sẵn.
– Ngũ cốc ăn sáng.
– Xúc xích và các sản phẩm thịt tái cấu trúc.
– Bánh kẹo.
– Bánh quy.
– Bánh ngọt.
– Khoai tây chiên chế biến công nghiệp.
– Nước ngọt, nước trái cây đóng chai.
– Snack mặn như khoai tây chiên.
– Các loại nước sốt, nước chấm và nước thịt pha sẵn.
Chuyên gia gợi ý một thay đổi nhỏ trong chế độ ăn
Bác sĩ Chris Van Tulleken, chuyên gia nghiên cứu về thực phẩm siêu chế biến và là tác giả cuốn sách Ultra-Processed People, cho rằng chỉ cần thay đổi một thói quen nhỏ cũng có thể giúp cải thiện chế độ ăn.
Trong một bộ phim tài liệu, ông đã phân tích những tác động của thực phẩm siêu chế biến đối với sức khỏe.
Theo ông, nhiều người thường mua sẵn các loại sốt mì Ý đóng lọ vì tiện lợi và tiết kiệm thời gian. Tuy nhiên, thay vì sử dụng các loại sốt chế biến sẵn, ông khuyến nghị nên dùng passata (cà chua xay nhuyễn nguyên chất) kết hợp với các loại thảo mộc.
Trao đổi với BBC Food, ông cho biết: “Lựa chọn này tốt cho sức khỏe hơn các loại sốt mì Ý đóng sẵn và bạn hoàn toàn có thể dùng ngay mà không cần chế biến thêm.”
Nguồn tin: https://cafef.vn/nghien-cuu-10-trieu-nguoi-loai-thuc-pham-nhieu-nguoi-an-moi-ngay-lien-quan-hon-30-benh-co-ung-thu-va-tieu-duong-188260703092703542.chn
