Theo TS Nguyễn Hồng Vũ (Viện Nghiên cứu ung thư Quốc gia City of Hope, California, Mỹ), dư luận hiện nay đang bàng hoàng trước thông tin một số doanh nghiệp đã sử dụng dầu dùng cho chăn nuôi gia súc để đóng chai, dán nhãn dầu ăn và tuồn vào thị trường thực phẩm cho người tiêu dùng. Từ góc nhìn khoa học, hành vi này không chỉ vi phạm pháp luật mà còn tiềm ẩn nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng, mang tính tích lũy lâu dài.
Dầu ăn trong chăn nuôi và dầu ăn cho con người khác xa nhau ở tiêu chuẩn chất lượng
Chúng ta không thể suy nghĩ đơn giản rằng: “Dầu dùng cho chăn nuôi mà gia súc vẫn sống, thì người ăn vào cũng chẳng sao”. Theo TS Nguyễn Hồng Vũ, vấn đề nằm ở chỗ tiêu chuẩn chất lượng được quy định khác xa giữa dầu dùng cho vật nuôi và dầu ăn dành cho người.
Ví dụ, dầu ăn cho người được kiểm soát chặt chẽ với các chỉ số kỹ thuật:
– Chỉ số peroxide (PV) ≤ 10 meq O₂/kg.
– Axit béo tự do (FFA) ≤ 1%.
Trong khi đó, dầu dùng cho chăn nuôi không có quy định giới hạn cụ thể cho các chỉ số này, hoặc có nhưng với mức cho phép cao hơn nhiều lần. Đặc biệt, các kim loại nặng như:
– Cadmium: Giới hạn trong dầu ăn người là 0,05 – 0,1mg/kg, nhưng trong dầu dùng cho vật nuôi có thể tới 1,0mg/kg (cao hơn gấp 10 – 20 lần).
– Chì: Giới hạn cho người thường là ≤ 0,1mg/kg, trong khi dầu chăn nuôi có thể lên tới 10 mg/kg (cao hơn gấp 100 lần).
Điều này giải thích vì sao nhiều dầu “thô” hoặc tinh chế sơ cấp vẫn có thể dùng cho thức ăn gia súc, không thấy tác hại rõ ràng lên sức khỏe của gia súc trong vòng đời ngắn. Tuy nhiên, nó hoàn toàn không an toàn nếu đưa vào cơ thể người.
Quá trình sản xuất dầu ăn trong chăn nuôi và dầu ăn cho con người khác xa nhau
Theo TS Nguyễn Hồng Vũ, trong công nghệ thực phẩm, dầu ăn cho người bắt buộc phải trải qua quá trình tinh luyện nghiêm ngặt nhằm loại bỏ tạp chất, cặn bẩn, axit béo tự do, peroxide, aldehyde; đồng thời được khử màu, khử mùi và bổ sung các vi chất cần thiết như vitamin A và D để đảm bảo an toàn sinh học và giá trị dinh dưỡng.
Ngược lại, dầu dùng trong thức ăn chăn nuôi thường là dầu ép thô hoặc đã qua sử dụng, không trải qua quá trình loại bỏ các hợp chất oxy hóa và không được kiểm soát nghiêm ngặt về các thành phần độc hại. Chúng có thể chứa các gốc tự do gây tổn thương tế bào, peroxide và aldehyde là tác nhân viêm mạn tính và ung thư, kim loại nặng có khả năng tích tụ trong gan và thận, cũng như các chất phụ gia công nghiệp không nằm trong danh mục được phép sử dụng cho thực phẩm người.
“Nói tóm lại, dầu dùng cho chăn nuôi không bao giờ được phép sử dụng làm thực phẩm cho người, kể cả gián tiếp hay trực tiếp. Nguy cơ không nằm ở “ăn vài lần có chết không”, mà ở việc tích lũy độc chất trong cơ thể qua thời gian và gây nên những căn bệnh tiềm tàng cho người sử dụng trong thời gian dài như ung thư, suy gan, suy thận!”, TS Nguyễn Hồng Vũ khẳng định.
Theo chuyên gia, thống kê thu về 8.200 tỷ đồng trong 3 năm không chỉ cho thấy mức độ lợi nhuận khổng lồ từ hành vi gian lận, mà còn phơi bày mối đe dọa trầm trọng với sức khỏe cộng đồng người Việt trong thời gian dài.
Theo thông tin từ bản tin Thời sự của VTV tối 24/6, một đường dây sản xuất và tiêu thụ dầu ăn giả với quy mô cực lớn, lên tới hàng chục nghìn tấn, vừa bị Công an tỉnh Hưng Yên triệt phá. Đáng chú ý, các loại dầu này được nhập khẩu với mục đích sử dụng làm thức ăn cho chăn nuôi, sau đó được chế biến và “phù phép” thành dầu ăn dành cho con người.
Theo điều tra, nơi tiêu thụ chính của các loại dầu ăn giả này là các nhà hàng, quán ăn, bếp ăn tập thể, cơ sở sản xuất bánh kẹo và các cửa hàng chế biến đồ ăn vặt cho trẻ em.
Các sản phẩm dầu ăn của Công ty Nhật Minh Food bị phát hiện đã được dán nhãn “Ofood – dầu ăn dùng cho người” và tiêu thụ với số lượng lớn trên thị trường. Tuy nhiên, thực chất đây là loại dầu nguyên liệu vốn chỉ dùng để chế biến thức ăn cho gia súc – theo thông tin từ VTV.
(Nguồn ảnh: Internet)
Nguồn tin: https://genk.vn/vi-sao-tuyet-doi-khong-the-dung-dau-an-trong-chan-nuoi-cho-con-nguoi-su-dung-20250626215715888.chn
