Sinh viên đại học ở Trung Quốc sử dụng công cụ AI để hỗ trợ học tập nhiều như thế nào?

Gần đây, China Youth Daily đã phát động một cuộc khảo sát bảng câu hỏi về việc sử dụng các công cụ AI trong sinh viên đại học trên cả nước và tổng cộng 7.055 bảng câu hỏi hợp lệ đã được thu thập. Kết quả khảo sát cho thấy 84,88% số người được hỏi đã sử dụng các công cụ AI, trong đó 16,30% thường xuyên sử dụng các công cụ AI, 57,49% thỉnh thoảng sử dụng và 19,43% hiếm khi sử dụng.

Đánh giá từ bộ dữ liệu này, có lẽ không quá lời khi nói rằng AI đã đóng một vai trò quan trọng trong học tập, công việc và cuộc sống của giới trẻ đương đại. Những người trẻ chưa từng sử dụng các công cụ AI hiện đang là thiểu số và chắc chắn sẽ ngày càng ít hơn trong tương lai. 

Cụ thể, các công cụ AI được người được phỏng vấn sử dụng trong nhiều tình huống khác nhau như truy vấn dữ liệu, dịch thuật, viết, tính toán, lập bảng, chỉnh sửa bản vẽ, tạo âm thanh và video cũng như sản xuất PPT. 77,51% số người được hỏi tin rằng các công cụ AI có thể cải thiện hiệu quả ở một mức độ nhất định.

Sự phổ biến của AI trong giới học thuật phản ánh một xu hướng rộng lớn hơn. Theo Feng Zixuan, phó trưởng khoa trí tuệ nhân tạo và luật tại Đại học Khoa học Chính trị và Luật Tây Nam, Trung Quốc, những tiến bộ nhanh chóng trong AI, bao gồm cả nhận dạng hình ảnh, giọng nói và xử lý ngôn ngữ tự nhiên, là dấu hiệu cho thấy vai trò ngày càng mở rộng của nó trong cuộc sống hàng ngày.

Zeng Yiping, sinh viên năm nhất khoa vật lý tại Đại học ShanghaiTech và là người thường xuyên sử dụng các công cụ AI, nói với Sixth Tone rằng anh dựa vào các nền tảng như ChatGPT và Quora’s Poe để được hỗ trợ học tập. Anh thường xuyên sử dụng các tài nguyên AI này để định nghĩa rõ ràng hơn về các khái niệm học thuật. “Nó hiệu quả hơn nhiều so với việc tìm kiếm trong sách”, Zeng nói.

Anh ấy cũng nhấn mạnh rằng các công cụ AI không chỉ hữu ích trong việc tìm kiếm dữ kiện mà còn giúp anh ấy tìm thấy nguồn cảm hứng khi mắc kẹt trong các câu hỏi bài tập về nhà. 

Trong khi các công cụ AI mang lại những lợi ích đáng kể, nhiều sinh viên cũng bày tỏ lo ngại về việc chúng được sử dụng rộng rãi. Theo khảo sát tương tự, 79,38% số người được hỏi đồng ý rằng sự phát triển của AI là rất quan trọng, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giám sát và quản trị phù hợp.

Mối quan tâm đặc biệt rõ ràng xung quanh việc sử dụng sai mục đích; Khoảng 60% sinh viên lo lắng về những rủi ro liên quan đến AI, chẳng hạn như tạo ra nội dung có thể cản trở cạnh tranh công bằng, tạo thông tin sai lệch và tiềm ẩn vi phạm bản quyền.

Zou Yiming, sinh viên năm thứ hai theo học ngành hóa học ứng dụng tại Đại học Tế Nam, Trung Quốc, cũng đưa ra quan ngại tương tự. Zou cho biết: “Nếu ChatGPT bị sinh viên lạm dụng, nó có thể ảnh hưởng đến khả năng sáng tạo của họ”.

Vấn đề còn phức tạp hơn do thiếu giáo dục chính quy về chủ đề này; Hiện tại cả Đại học Công nghệ Thượng Hải và Đại học Tế Nam đều không cung cấp các lớp học hoặc hướng dẫn cụ thể về cách sử dụng hợp lý các công cụ AI. 

Trước sự tiến bộ nhanh chóng và sức mạnh kỹ thuật luôn thay đổi của các công cụ AI, cả những người từ lâu đã dự đoán rằng AI sẽ tạo ra sự khác biệt lớn và những người từng hoài nghi về nó đều đã chấp nhận việc phổ biến các công cụ AI trong thực tế.

Đứng trước xu hướng này, mọi người đều có cả lý do để vui mừng và lo lắng. Tin vui là ở cấp độ ứng dụng, AI do con người phát triển cuối cùng đã không còn là “đồ chơi” của một số ít người mà đã trở thành một công cụ năng suất hữu ích, dễ sử dụng mà ai cũng có thể sử dụng. Tuy nhiên điều đáng lo ngại là AI đã được sử dụng quá rộng rãi, liệu việc sử dụng, đặc biệt là trong giới trẻ, sinh viên, có ảnh hưởng đến tư duy, khả năng sáng tạo của chính con người?

Các công cụ AI được tạo ra bởi con người, vì vậy sự tiến bộ và thành công của các ngành liên quan chắc chắn là điều đáng ăn mừng. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là những lo ngại đó là không có cơ sở. Thực tế, ngay từ khi ChatGPT mới phổ biến và chức năng chưa mạnh mẽ, nhiều trường đại học trên thế giới đã cấm sinh viên sử dụng nó trong học tập và làm việc.

Nhưng sau này, việc học sinh lạm dụng công cụ AI để làm bài tập, viết luận văn đã có tác động tiêu cực nhất định đến trật tự giáo dục đại học nên hầu hết các trường học bắt đầu quy định việc sử dụng công cụ AI của sinh viên. Ngày nay, với sự phát triển của ngành AI tại Trung Quốc, sinh viên đại học Trung Quốc đã dần bắt kịp xu hướng AI, tuy nhiên làm thế nào để phát huy tối đa giá trị tích cực và hạn chế những tác động tiêu cực của nó chắc chắn là một câu hỏi đáng suy nghĩ.

Tham khảo: Sina; Sixthtone