Theo thông cáo báo chí mà đại học trên công bố ngày 22/6, nghiên cứu tập trung vào gene aquaporin-4 (AQP4), một gene tham gia điều hòa sự vận chuyển dịch trong não. Cơ chế này hỗ trợ hệ thống “dọn dẹp chất thải” hoạt động vào ban đêm, giúp loại bỏ các protein liên quan đến bệnh Alzheimer. Các nhà nghiên cứu phân tích 13 biến thể phổ biến của gene AQP4 kết hợp với dữ liệu tự báo cáo về giấc ngủ, hình ảnh não và khả năng nhận thức.
Kết quả cho thấy những người mang một số biến thể nhất định có tốc độ suy giảm chất xám nhanh hơn nếu ngủ ít. Trong khi đó, ở nhóm mất nhiều thời gian hơn để đi vào giấc ngủ, một số biến thể khác lại liên quan đến thay đổi cấu trúc não và giảm thể tích não.
Theo bà Ayeisha Milligan Armstrong, đồng tác giả nghiên cứu, cùng một biến thể gene có thể mang tính bảo vệ hoặc gây bất lợi tùy thuộc vào chất lượng giấc ngủ của từng người. Điều này nhấn mạnh vai trò của giấc ngủ – một trong những yếu tố có thể điều chỉnh được nhằm giảm nguy cơ bệnh.
Đồng tác giả nghiên cứu, bà Tenielle Porter, cho biết thêm rằng kết quả nghiên cứu ủng hộ cách tiếp cận phòng ngừa bệnh Alzheimer theo hướng cá nhân hóa. Tuy nhiên, bà lưu ý vẫn cần thêm các nghiên cứu trên những nhóm dân số lớn hơn và đa dạng hơn để xác nhận liệu các kết quả này có thực sự đúng trong nhiều nhóm người khác nhau hay không, từ đó có thể áp dụng rộng rãi hay không.
Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng ghi nhận sự khác biệt về khả năng nhận thức theo thời gian ở những người tham gia có tình trạng rối loạn giấc ngủ, trong đó kết quả thay đổi tùy thuộc vào biến thể gene AQP4 mà họ mang.
Nhóm nghiên cứu cũng đề xuất các thử nghiệm lâm sàng có tính đến yếu tố di truyền nhằm đánh giá liệu việc cải thiện giấc ngủ có thể giúp giảm nguy cơ di truyền và làm chậm các thay đổi lâu dài trong não liên quan đến bệnh Alzheimer hay không.
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Alzheimer’s & Dementia của Hiệp hội Alzheimer có trụ sở tại Mỹ. Theo giới khoa học, bệnh Alzheimer là một trong những nguyên nhân phổ biến gây sa sút trí tuệ, làm suy giảm khả năng tư duy và ảnh hưởng đến hành vi của người bệnh.
Nguồn tin: https://baotintuc.vn/suc-khoe/moi-lien-quan-giua-giac-ngu-va-nguy-co-mac-benh-alzheimer-20260622160757170.htm
