Trong quá trình thử nghiệm các sản phẩm tài chính ứng dụng blockchain và tài sản mã hóa tại Trung tâm Tài chính Quốc tế TP. Hồ Chí Minh, các chuyên gia nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phân định rõ giữa các quy định có thể nới lỏng và những nghĩa vụ bắt buộc như bảo vệ dữ liệu cá nhân, tuân thủ phòng chống rửa tiền (AML/CFT) và bảo mật hệ thống….
Chiều ngày 2/2,
Trường Đại học Kinh tế TP.Hồ Chí Minh (UEH) đã tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề
“Nghiên cứu cơ chế thử nghiệm có kiểm soát cho lĩnh vực blockchain và tài sản
mã hóa tại Trung tâm Tài chính Quốc tế TP.Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC)”.
Sự kiện thu hút
sự tham gia của các nhà khoa học, chuyên gia, đại diện cơ quan quản lý nhà nước
và cộng đồng doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tài chính – công nghệ.
Hội thảo diễn
ra trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế
tại TP.Hồ Chí Minh theo Nghị quyết số 222/2025/QH15 của Quốc hội, nhằm thúc đẩy đổi mới
sáng tạo, phát triển thị trường tài chính hiện đại và nâng cao vị thế quốc gia
trên bản đồ tài chính khu vực.
Trong khuôn khổ
này, UEH là đơn vị chủ trì nhiệm vụ nghiên cứu, nhằm cung cấp luận cứ khoa học
cho việc thiết kế khung pháp lý thử nghiệm tại VIFC-HCMC. Trọng tâm nghiên cứu
bao gồm: xây dựng cơ chế sandbox, bộ tiêu chí đánh giá, và cơ chế giám sát đối
với các sản phẩm tài chính ứng dụng blockchain và tài sản mã hóa, hướng tới việc hoàn thiện hành lang pháp lý
cho công nghệ tài chính tại Việt Nam.
Tại hội thảo, các chuyên
gia nhấn mạnh sandbox không phải
là “vùng trắng pháp luật”, mà là một môi trường thử nghiệm pháp lý có kiểm
soát, nơi các mô hình tài chính mới có thể vận hành trong phạm vi giới hạn về
thời gian, không gian và đối tượng tham gia.
Dưới sự giám sát chặt chẽ của
cơ quan quản lý, doanh nghiệp tham gia cơ chế sandbox được miễn trừ tạm thời một số quy định chưa phù hợp với
thực tiễn công nghệ, nhưng vẫn phải chịu trách nhiệm đầy đủ về rủi ro phát
sinh.
Đề xuất mô hình sandbox tại
VIFC được nhóm chuyên gia của UEH
xây dựng dựa trên tổng hợp bài học từ hơn 95 quốc gia đã triển khai cơ chế
tương tự, đặc biệt là từ các trung tâm tài chính như: Singapore, Dubai, Hong
Kong và Anh quốc. Điểm chung rút ra là sandbox hiệu quả cần có khung pháp lý
linh hoạt, cơ chế giám sát chủ động, lộ trình chuyển tiếp rõ ràng và giới hạn rủi
ro hệ thống một cách nghiêm ngặt.
Sandbox cũng được xem là công
cụ thể chế trung gian, nơi thử nghiệm thực tiễn nhằm phục
vụ việc hoàn thiện pháp luật, chứ không phải cơ chế giảm nhẹ trách nhiệm pháp
lý.
“VIFC-HCMC được định hướng trở thành phòng thí nghiệm chính sách và công
nghệ; đồng thời từng bước hình thành trung tâm công nghệ tài chính (Fintech
Hub) của khu vực Đông Nam Á và châu Á.
Trong
bối cảnh này, sandbox giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của
VIFC-HCMC. Việc thiết kế cơ chế sandbox đòi hỏi phải có các nghiên cứu chuyên
sâu, cũng như sự đóng góp từ cả giới học thuật và các chủ thể đang trực tiếp hoạt
động trong thực tiễn thị trường. Mục tiêu là xây dựng một khung thử nghiệm cho
TP. HCM mang tính thực tiễn cao, đồng thời tạo ra những điểm đột phá so
với các trung tâm tài chính quốc tế khác trên thế giới”.
Các chuyên gia đề xuất
triển khai cơ chế sandbox tại VIFC-HCMC theo lộ trình ba
giai đoạn, bắt đầu từ việc thành lập văn phòng sandbox và xây dựng hạ tầng tiếp
nhận hồ sơ, đến giai đoạn thử nghiệm có kiểm soát với nhóm doanh nghiệp tiên
phong và cuối cùng là tích hợp sandbox vào hệ thống quản lý chính thức.
Dự kiến trong năm đầu, sẽ có
từ 5 đến 8 dự án thuộc các lĩnh vực như P2P lending, ví điện tử, token hóa bất
động sản hoặc tín chỉ carbon được chọn thử nghiệm.
Một điểm nhấn đáng chú ý
trong đề xuất là việc phân tầng rủi ro cho từng nhóm sản phẩm tài chính: từ rủi
ro cao (liên quan trực tiếp đến dòng tiền và tài sản thật) đến rủi ro trung
bình và thấp (chủ yếu là các công cụ giám sát hoặc thử nghiệm nội bộ). Mỗi nhóm
sẽ áp dụng các điều kiện, giới hạn và tiêu chuẩn giám sát riêng biệt.
“Sandbox cần được thiết kế trên điểm giao thoa giữa thị trường và quản lý
nhà nước, nơi các bên cùng đối thoại để xác lập “ngưỡng chịu đựng” phù hợp, tạo
sự nhất quán về chính sách và liên kết hiệu quả với thị trường, qua đó hình
thành không gian thử nghiệm an toàn và kịp thời tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế”.
TS. Tô Công Nguyên Bảo, Đại diện Nhóm nghiên cứu, Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh.
Ngoài ra, mô hình cũng tích hợp
các chỉ số đánh giá hiệu suất, rủi ro và sự hài lòng của khách hàng (KPI ba lớp),
giúp cơ quan quản lý theo dõi sát quá trình thử nghiệm.
Các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng, việc phân biệt rõ giữa các quy định
có thể nới lỏng và các yêu cầu bắt buộc là yếu tố then chốt trong đảm bảo tính
minh bạch và an toàn. Những yêu cầu như bảo vệ dữ liệu cá nhân, tuân thủ phòng
chống rửa tiền (AML/CFT), bảo mật công nghệ và đạo đức nghề nghiệp vẫn phải được
tuân thủ nghiêm ngặt trong mọi trường hợp.
-Kỳ Phong
Nguồn tin: https://vneconomy.vn/de-xuat-co-che-sandbox-doi-voi-tai-san-ma-hoa-tai-trung-tam-tai-chinh-quoc-te.htm
