Nhiều phụ huynh chú trọng đầu tư cho thành tích học tập, kỹ năng ngoại khóa của con, nhưng lại vô tình xem nhẹ một không gian giáo dục rất quan trọng: bàn ăn gia đình và những bữa ăn tập thể. Trong khi đó, không ít nghiên cứu và quan sát thực tế cho thấy, hành vi của trẻ trên bàn ăn phản ánh khá rõ tính cách, khả năng kiểm soát bản thân và mức độ tôn trọng người khác, những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến con đường phát triển lâu dài.
Ảnh minh hoạ
Trung tâm Nghiên cứu Thanh thiếu niên Trung Quốc từng công bố một khảo sát cho thấy: so với việc quan tâm đến điểm số, năng khiếu hay khả năng giao tiếp, mức độ chú ý của cha mẹ dành cho lễ nghi bàn ăn của trẻ ở mức rất thấp. Tuy nhiên, chính những hành vi tưởng như nhỏ nhặt này lại dễ khiến trẻ bị xa lánh trong môi trường tập thể và gặp bất lợi trong các mối quan hệ sau này.
Dưới đây là ba hành vi phổ biến trên bàn ăn , nếu kéo dài và không được điều chỉnh, có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của trẻ.
1. Chỉ chăm chăm ăn phần mình thích
Một số trẻ có thói quen liên tục gắp những món mình yêu thích, kéo đĩa thức ăn về phía mình hoặc cố lấy cho đủ phần, bất chấp những người xung quanh chưa kịp ăn. Trong các bữa ăn tập thể, hành vi này dễ khiến người khác cảm thấy khó chịu và đánh giá trẻ là ích kỷ, thiếu tinh tế.
Về lâu dài, thói quen “ăn phần mình trước” không chỉ phản ánh sự thiếu kiềm chế mà còn cho thấy xu hướng đặt lợi ích cá nhân lên trên tập thể. Trong môi trường học tập và làm việc sau này, những đứa trẻ mang đặc điểm này thường gặp khó khăn trong hợp tác, dễ bị đánh giá là không biết nghĩ cho người khác.
Trẻ được dạy lễ nghi bàn ăn đúng cách sẽ hiểu rằng: món mình thích cũng có thể là món người khác thích, và sự chừng mực thể hiện mức độ giáo dưỡng.
2. Tư thế và hành vi ăn uống thiếu lịch sự
Ăn uống gây tiếng động lớn, dùng đũa đảo tung thức ăn để tìm món ưa thích, vừa ăn vừa chạy nhảy, hoặc ho – hắt hơi thẳng vào mâm cơm… là những hành vi thường bị xem nhẹ ở trẻ nhỏ. Tuy nhiên, trong môi trường tập thể như trường học, lớp học bán trú hay các buổi liên hoan, đây lại là nguyên nhân phổ biến khiến trẻ bị bạn bè xa lánh.
Các giáo viên mầm non và tiểu học cho biết, trẻ có hành vi ăn uống thiếu kiểm soát thường bị đánh giá là khó hòa nhập, thiếu ý thức chung, từ đó ảnh hưởng đến các mối quan hệ bạn bè.
Khi những thói quen này kéo dài đến tuổi trưởng thành, chúng có thể trở thành rào cản trong giao tiếp xã hội, đặc biệt là trong những bữa ăn với đối tác, đồng nghiệp hay cấp trên.
3. Chê bai, kén chọn thức ăn một cách công khai
Một hành vi khác dễ gây phản cảm là việc trẻ liên tục chê bai món ăn: quá mặn, quá nhạt, không hợp khẩu vị, thậm chí yêu cầu thay món hoặc đòi ăn thứ khác ngay trên bàn ăn. Điều này không chỉ làm tổn thương người chuẩn bị bữa ăn mà còn thể hiện sự thiếu biết ơn và tôn trọng công sức của người khác.
Trẻ thường xuyên kén chọn, phàn nàn có xu hướng hình thành tâm lý “đòi hỏi”, khó chấp nhận sự không hoàn hảo. Khi trưởng thành, nhóm trẻ này dễ rơi vào trạng thái đánh giá người khác khắt khe nhưng lại thiếu khả năng tự điều chỉnh bản thân, từ đó phát sinh xung đột trong học tập và công việc.
Các chuyên gia giáo dục cho rằng, ngay cả khi món ăn không hợp khẩu vị, trẻ vẫn cần được dạy cách ứng xử phù hợp: ăn lượng vừa phải, không bình luận tiêu cực trước mặt mọi người.
Bàn ăn – lớp học đầu đời về nhân cách
Trong văn hóa Á Đông, bữa ăn không chỉ để no bụng mà còn là không gian thể hiện sự tôn trọng, chừng mực và khả năng chung sống với người khác. Nhiều học giả từng nhấn mạnh, chỉ cần quan sát cách một người ăn uống, có thể phần nào nhận ra nền tảng giáo dục gia đình và mức độ tu dưỡng cá nhân.
Vì vậy, giáo dục lễ nghi bàn ăn không phải là ép trẻ theo khuôn phép cứng nhắc, mà là giúp trẻ học cách kiểm soát hành vi, tôn trọng người khác và hiểu giới hạn của bản thân . Những bài học nhỏ trên bàn ăn, nếu được hình thành sớm, sẽ theo trẻ suốt cuộc đời và âm thầm quyết định mức độ thành công của trẻ trong tương lai.
Nguồn tin: https://cafef.vn/nhung-dua-tre-lon-len-kho-thanh-cong-thuong-the-hien-3-hanh-vi-nay-tren-ban-an-cang-quan-sat-cang-thay-dung-188260131143348263.chn
