Nghiên cứu chỉ ra rằng chỉ số trí tuệ cảm xúc (EQ) là yếu tố quan trọng để dự đoán thành công trong tương lai của một cá nhân, thậm chí còn quan trọng hơn điểm học tập hay hoàn cảnh gia đình. Trong môi trường làm việc, khả năng thăng tiến từ một nhà quản lý xuất sắc lên một nhà lãnh đạo vĩ đại không chỉ phụ thuộc vào kỹ năng chuyên môn mà còn vào mức độ của EQ.
Một nghiên cứu dài hạn từ năm 1972 theo dõi hơn 1000 trẻ em ở thành phố Dunedin, New Zealand đã chỉ ra rằng yếu tố quyết định liệu trẻ có thể có một cuộc sống ổn định và thịnh vượng trong tương lai không phải là điểm học tập hay nền tảng gia đình, mà chính là khả năng hiểu và quản lý cảm xúc của bản thân.
Ảnh minh hoạ
Reem Raouda, huấn luyện viên về mối quan hệ cha mẹ – con cái và người sáng lập BOUND, đã tổng hợp ra 7 thói quen quan trọng giúp nuôi dưỡng một đứa trẻ có EQ cao từ việc quan sát hơn 200 gia đình:
1. Nghệ thuật im lặng
Khi trẻ mất kiểm soát cảm xúc, cách phản ứng hiệu quả nhất của trẻ có EQ cao thường là sự im lặng. Các nghiên cứu cho thấy khi cha mẹ lắng nghe và cho trẻ không gian để tự điều chỉnh cảm xúc, sẽ giúp trẻ học được cách tự xoa dịu bản thân. Điều này không chỉ là sự tôn trọng cảm xúc của trẻ mà còn giúp trẻ phát triển khả năng chịu đựng áp lực.
2. Mô hình cảm xúc từ cha mẹ
Cha mẹ có EQ cao sẽ chủ động chia sẻ cảm xúc của bản thân với trẻ, ví dụ: “Mẹ đang cảm thấy rất vui” hay “Bố cảm thấy hơi bực bội”. Việc làm này không chỉ giúp trẻ học từ vựng cảm xúc mà còn giúp trẻ hiểu rằng mọi cảm xúc đều bình thường, có thể được thể hiện và thảo luận một cách an toàn, không cần phải che giấu hay dồn nén.
3. Sức mạnh của sự xin lỗi
Việc xin lỗi chân thành là một công cụ giáo dục mạnh mẽ. Cha mẹ không nên coi việc xin lỗi là dấu hiệu của việc mất quyền lực, mà thực tế, những cha mẹ sẵn sàng nhận lỗi sẽ dễ dàng nhận được sự tôn trọng từ con cái. Điều này không chỉ thể hiện tinh thần trách nhiệm mà còn dạy cho trẻ rằng việc mắc lỗi không phải là điều đáng sợ, quan trọng là biết cách sửa chữa.
4. Học cách lịch sự nhưng không ép buộc
Một sai lầm phổ biến trong nuôi dạy trẻ là bắt trẻ phải luôn nói “làm ơn” và “cảm ơn”. Tuy nhiên, thay vì dạy một cách gượng ép, cha mẹ nên thể hiện sự lịch sự trong cuộc sống hàng ngày. Trẻ sẽ tự học và thấm nhuần những hành vi này, từ đó phát triển sự tôn trọng chân thành đối với người khác thay vì chỉ thể hiện sự vâng lời bề ngoài.
5. Những vấn đề nhỏ cũng là vấn đề lớn
Đối với trẻ em, những vấn đề tưởng chừng như nhỏ nhặt, như không tìm được món đồ chơi yêu thích hay cãi vã với bạn bè, lại vô cùng quan trọng. Khi cha mẹ coi trọng và lắng nghe những cảm xúc này, họ đang gửi một thông điệp rằng cảm xúc của trẻ cũng quan trọng không kém. Điều này giúp trẻ xây dựng cảm giác giá trị bản thân và sự an toàn trong cảm xúc.
6. Khả năng tự giải quyết vấn đề
Một sai lầm lớn của phụ huynh là thường xuyên can thiệp và đưa ra giải pháp khi trẻ gặp khó khăn. Tuy nhiên, khả năng giải quyết vấn đề thực sự đến từ quá trình suy nghĩ. Cha mẹ thông minh sẽ đặt câu hỏi như: “Con nghĩ mình nên làm gì?” để hướng dẫn trẻ tự tìm ra cách giải quyết, giúp trẻ phát triển khả năng tự lập và độc lập.
7. Chịu đựng sự nhàm chán cũng là một khả năng
Trong thời đại công nghệ hiện nay, việc cho phép trẻ trải nghiệm cảm giác nhàm chán lại trở thành một khả năng quý giá. Nghiên cứu cho thấy khi trẻ học cách đối mặt với sự nhàm chán, chúng sẽ phát triển khả năng sáng tạo và tự điều chỉnh cảm xúc. Bởi vì khi trẻ biết cách tận hưởng những khoảnh khắc yên tĩnh, chúng cũng học được cách làm bạn với chính mình.
Reem Raouda cho rằng để nuôi dưỡng một đứa trẻ có EQ cao, cha mẹ cần phải thực hành những thói quen này một cách có ý thức. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất là trong suốt quá trình này, cha mẹ cần xây dựng một mối quan hệ cha mẹ – con cái dựa trên sự tin tưởng và tôn trọng lẫn nhau. Chỉ khi trẻ cảm thấy an toàn trong môi trường này, chúng mới có thể thực sự làm chủ cảm xúc của mình và phát triển vững vàng trên con đường đời.
Nguồn tin: https://cafef.vn/nghien-cuu-200-gia-dinh-chung-toi-phat-hien-cha-me-cua-nhung-dua-tre-tri-tue-cam-xuc-cao-co-7-thoi-quen-nay-188250118181642361.chn
