Nhiều phụ huynh thường đau đầu trước nghịch lý khi con mình ở nhà và con mình khi bước ra ngoài xã hội dường như là hai con người hoàn toàn đối lập. Ở lớp hay ở sân chơi chung, khi bị bạn giật mất đồ chơi, trẻ chỉ biết đứng khóc hoặc im lặng chịu thiệt, không dám đòi lại cũng chẳng dám lên tiếng từ chối. Thế nhưng vừa về đến nhà, trẻ lại lập tức thay đổi thái độ, sẵn sàng vô lý ăn hờn, gắt gỏng và vô lễ với cha mẹ, ông bà.
Sự vô lý ở nhà và rụt rè khi ra ngoài không phải bẩm sinh trẻ đã như vậy. Hiện tượng “ở nhà là hống hách, ra đường hóa nhút nhát” phản ánh rất rõ những khoảng trống trong môi trường sống và cách người lớn ứng xử với con hàng ngày.
Nguyên nhân khiến trẻ ở nhà thì hống hách, ra ngoài lại nhút nhát
1. Sự chiều chuộng thiếu nguyên tắc từ người thân
Trẻ em tuy còn nhỏ nhưng lại rất tinh ý trong việc quan sát thái độ của người lớn. Việc trẻ chỉ hay vô lý hay làm nũng với một vài người nhất định trong nhà xuất phát từ việc trẻ thừa biết ai là người sẽ luôn vô điều kiện nhường nhượng mình.
Khi được người lớn nuông chiều không ranh giới, trẻ sẽ thiếu đi ý thức về các quy tắc. Trẻ hiểu rằng việc gắt gỏng hay đòi hỏi không làm bản thân bị trừng phạt, mà ngược lại còn giúp trẻ dễ dàng đạt được mục đích. Sự thỏa hiệp liên tục của cha mẹ hay ông bà vô tình dạy trẻ một thói quen xấu: cứ làm ầm lên rồi người lớn sẽ phải chịu thua. Sự nuông chiều chiều không nguyên tắc ấy vô tình nuôi dưỡng nên một đứa trẻ ích kỷ và thích lấn lướt người nhà.
Sự nuông chiều không ranh giới của người lớn dễ khiến trẻ hình thành tính cách hống hách, thích lấn lướt người thân trong nhà (Ảnh minh họa)
2. Kỹ năng va chạm xã hội của trẻ còn kém
Ở trong nhà, mọi mâu thuẫn hay đòi hỏi của trẻ đều có người lớn nhường bước. Nhưng khi bước ra thế giới bên ngoài, quy luật đó hoàn toàn không còn tồn tại. Khi chơi cùng bạn bè đồng lứa, sẽ không có ai có nghĩa vụ phải chiều chuộng hay nhường đồ chơi cho trẻ.
Nếu chưa từng được học cách tự giải quyết mâu thuẫn, trẻ sẽ rất dễ rơi vào trạng thái sợ hãi khi gặp va chạm. Nhiều bậc phụ huynh vì quá thương con nên hay có thói quen xót con, đứng ra nói thay, đòi lại đồ chơi thay hoặc phân xử hộ con mọi chuyện. Việc làm này vô tình tước đi cơ hội tự va chạm của trẻ, khiến trẻ ngày càng thiếu tự tin, ra đường thì sợ hãi không dám thể hiện bản thân nhưng về nhà lại ấm ức xả lên người thân.
3. Trẻ dám xả cảm xúc vì coi nhà là nơi an toàn nhất
Cũng giống như người lớn đôi khi đi làm chịu áp lực bên ngoài rồi về nhà lại dễ gắt gỏng với người thân, trẻ em cũng có tâm lý tương tự. Trẻ dám bộc lộ những tính nết xấu nhất ở nhà vì trẻ cảm nhận được sự an toàn, tin rằng dù mình có ngoan hay hư thì cha mẹ cũng không bao giờ bỏ rơi mình.
Bên cạnh đó, việc trẻ hay vô lý ở nhà cũng là dấu hiệu cho thấy trẻ đang kém trong việc kiểm soát cảm xúc. Khi gặp phải chuyện bất ức hay thất bại ở bên ngoài mà không biết cách giải quyết, trẻ sẽ nín nhịn lại. Đến khi về đến môi trường an toàn là gia đình, những cảm xúc dồn nén đó mới bùng phát thành sự giận dỗi, vô lý.
Cách giúp trẻ bớt hống hách ở nhà và tự tin hơn khi ra ngoài
1. Rèn luyện quy tắc rõ ràng và nhất quán trong gia đình
Để trẻ bớt tính hống hách, cha mẹ cần phải đặt ra những ranh giới rõ ràng ngay tại nhà. Những việc nhỏ như phải chờ mọi người cùng ăn cơm, chơi xong phải tự dọn đồ chơi, hay không được phép gào khóc để đòi bằng được thứ mình muốn cần phải được thực hiện nghiêm túc.
Quan trọng nhất là sự nhất quán giữa các thành viên trong nhà. Nếu cha mẹ nói không nhưng ông bà lại xiêu lòng chiều theo, trẻ sẽ rất nhanh trí tìm cách lách luật. Chỉ khi người lớn giữ vững nguyên tắc, trẻ mới học được cách tự kiểm soát bản thân và biết tôn trọng người khác.
2. Cho con tự va chạm và tập tự giải quyết vấn đề
Sự dạn dĩ của trẻ khi ra ngoài không thể tự nhiên mà có, nó cần được rèn luyện qua thực tế. Cha mẹ nên tạo điều kiện cho con ra ngoài chơi với bạn bè nhiều hơn, tham gia các hoạt động tập thể để con quen với môi trường đông người.
Thay vì đứng ra giải quyết hộ, cha mẹ nên hướng dẫn để trẻ tự thương lượng với bạn bè, từ đó tích lũy sự tự tin khi ra ngoài xã hội (Ảnh minh họa)
Khi giữa trẻ và bạn bè xảy ra tranh chấp đồ chơi, trừ khi có nguy hiểm, người lớn không nên vội vàng can thiệp hay đòi hộ. Hãy kiên nhẫn đứng quan sát và hướng dẫn con cách lên tiếng: “Con hãy nói với bạn là cho con chơi cùng với”. Khi tự mình giải quyết được vài lần, trẻ sẽ tích lũy được sự tự tin và không còn tâm lý sợ hãi khi bước ra đám đông.
3. Làm gương về cách kiềm chế cảm xúc và lắng nghe con
Trẻ em là chiếc gương phản chiếu hành vi của người lớn. Nếu cha mẹ ở nhà cũng hay gắt gỏng, nóng tính mỗi khi gặp chuyện không vừa ý, trẻ sẽ nhanh chóng học theo đúng phong cách đó.
Khi thấy con về nhà có biểu hiện gắt gỏng, thay vì vội vàng mắng chửi hay trừng phạt thái độ của con, cha mẹ nên kéo con lại, nhẹ nhàng hỏi xem hôm nay ở trường hay ở sân chơi con có gặp chuyện gì buồn không. Khi cảm nhận được sự thấu hiểu, trẻ sẽ học được cách dùng lời nói để chia sẻ khó khăn thay vì chọn cách xả cơn tức giận lên người thân. Sự đồng hành đúng đắn và nghiêm khắc đúng lúc của gia đình chính là điểm tựa để trẻ vừa biết ngoan ngoãn ở nhà, vừa bản lĩnh khi bước ra đời.
Theo Aboluowang
Nguồn tin: https://cafef.vn/vi-sao-co-nhung-dua-tre-o-nha-thi-hong-hach-ra-duong-lai-nhut-nhat-188260729085450649.chn
